De Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit moeten de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking aanpassen aan de snelle ontwikkeling van AI. Dit voorkomt dat Europa te afhankelijk wordt van buitenlandse technologie en beschermt de Europese economische veiligheid.
Motie van de leden Lohman en Zwinkels over de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking actualiseren in het licht van Al
De kamer,
constaterende dat de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en
Ontwikkelingssamenwerking uit 2021 dateert, van vóór de doorbraak van
generatieve Al;
constaterende dat het kabinet in de internationale Al-strategie inzet op het
verminderen van strategische afhankelijkheden en het versterken van de
Europese Al-capaciteit;
overwegende dat de razendsnelle ontwikkeling van Al om snelle actie
vraagt, omdat Europa anders langdurig afhankelijk dreigt te worden van
technologie waarover het nauwelijks zeggenschap heeft, met verstrekkende gevolgen voor onze economische veiligheid en ons verdienvermogen;
overwegende dat deze inzet nog onvoldoende is vertaald naar het
handelsbeleid en het handelsinstrumentarium;
verzoekt de Minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking en de Staatssecretaris van Digitale Economie en Soevereiniteit
gezamenlijk de digitale agenda voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking te actualiseren in het licht van Al en daarbij uit te
werken hoe het handelsinstrumentarium kan bijdragen aan het Europese
verdienvermogen, markttoegang voor Europese technologiebedrijven en
het verminderen van strategische afhankelijkheden, en de Kamer hierover
voor de zomer van 2027 te informeren.
Argumenten voor: De partij wil technologische leiderschap verwerven om de afhankelijkheid van de VS en China te voorkomen [2][1]. Zij streven naar strategische soevereiniteit door afhankelijkheden af te bouwen via nieuwe handelsverdragen [3][5] en het inzetten van handelsinstrumenten om een gelijk speelveld af te dwingen en vitale ondernemers te beschermen [6][4].
Argumenten tegen: De verstrekte fragmenten bevatten geen argumenten tegen de motie.
Bronnen:
"Vol inzetten op kunstmatige intelligentie: Kunstmatige intelligentie heeft de toekomst. Het is tijd dat we meer redeneren vanuit kansen, dan vanuit angst. We doen daarom investeringen in kunstmatige intelligentie via de investeringsagenda voor nationale groei en de investeringsmaatschappij. Anders worden we sterk afhankelijk van de VS en China. Dit fonds moet, naast de komst van een 'normale' AI-fabriek in Groningen, een AI-gigafabriek mogelijk maken. Ook realiseren we met dit fonds een AI-hub, naar voorbeeld van het Franse Station F. We helpen het mkb volop de kansen van kunstmatige intelligentie te benutten. Door de inzet op kunstmatige intelligentie krijgt het hele land een impuls."
"Maar de huidige tijd vraagt om meer. Vrijhandel staat onder druk door handelstarieven die met de dag veranderen. Steeds meer landen bieden staatssteun aan bedrijven en voeren een actieve industriepolitiek. Economie wordt ingezet als machtsmiddel. Het antwoord op deze ontwikkeling schuilt voor Nederland in het makkelijker maken van zakendoen in Europa en over de grens. Door als Nederland en Europa sterk te zijn, zijn we beter opgewassen tegen andere landen en kunnen we de spelregels bepalen. Dat betekent in de Europese Unie het gelijktrekken van regels voor ondernemers. En buiten de EU, door nieuwe handelsvrienden te maken, bijvoorbeeld in Zuid-Amerika of met India. Tegelijkertijd moeten de investeringen in moderne technologieën in ons land fors omhoog, zoals in quantummechanica, chips en kunstmatige intelligentie, zoals in de Nationale Technologiestrategie. Zo kunnen we technologische leiders worden in plaats van volgers. Het is daarbij belangrijk dat ondernemers goed kunnen samenwerken met de overheid en met kennisinstellingen."
"Meer handelsverdragen om onze afhankelijkheden af te bouwen: We zetten vol in op nieuwe handelsverdragen met snelgroeiende economieën als India en de Verenigde Arabische Emiraten. Het is daarom onacceptabel dat het Mercosur-verdrag met Zuid-Amerika wordt geblokkeerd. Dit verdrag is een cruciaal wapen voor onze strategische soevereiniteit: het geeft ons toegang tot kritieke grondstoffen en bindt Zuid-Amerikaanse landen aan Europa in plaats van aan China of Rusland. Tegelijkertijd helpt het ons onze afhankelijkheden voor kritieke producten, diensten en grondstoffen van China af te bouwen. Om de belangen van onze ondernemers optimaal te dienen, worden beslissingen over nieuwe handelsmissies en -akkoorden altijd in nauwe afstemming met het ministerie van Economische Zaken genomen."
"Bescherming van onze economische kroonjuwelen: Nederland is een wereldspeler in sleuteltechnologieën als fotonica, quantumcomputing en biotechnologie. We moeten alles op alles zetten om deze sleuteltechnologieën in Nederland te houden. Alleen zo koesteren en beschermen we onze voorsprong. We blijven exportbeperkingen strategisch inzetten om landen als China en Iran de toegang tot sensitieve technologieën te ontzeggen. Ook scherpen we de screening aan van studenten en onderzoekers uit hoog-risicolanden die toegang willen tot deze gevoelige technologiegebieden. We breiden ons instrumentarium uit om onze meest vitale ondernemers te beschermen en ongewenste overnames die onze nationale veiligheid schaden, te voorkomen."
"Vrijhandel is de motor van onze welvaart, maar in de nieuwe geopolitieke realiteit is handel ook een wapen. Daarom kiest de VVD voor vrijhandel met spierballen. We moeten strategisch soeverein zijn, niet naïef autonoom. Als handelsland zullen we nooit volledig onafhankelijk zijn, maar we moeten wel zélf de baas zijn over onze veiligheid en economie. Daarom verkleinen we onze afhankelijkheden, investeren we in Europese productiecapaciteit en beschermen we onze vitale ondernemers."
"Vrijhandel met spierballen: Als handelsland is openheid ons uitgangspunt. Maar we hebben te vaak gezien dat deze openheid wordt misbruikt door landen die zelf hun markt afschermen of met oneerlijke staatssteun onze ondernemers benadelen. Dat is naïef en onacceptabel. Daarom kiezen we voor vrijhandel met spierballen. Tegenover landen die de spelregels schenden, treden we hard op. Gerichte importheffingen of andere maatregelen kunnen noodzakelijk zijn om onze strategische sectoren te beschermen. We steunen de Europese Commissie om deze instrumenten in te zetten om zo een gelijk speelveld af te dwingen."