Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij pleit voor het voorkomen van verspilling en onnodige prijsstijgingen bij overheidsuitgaven ^[2]. Daarnaast streeft de partij naar het tegengaan van excessieve kosten in publieke sectoren, zoals het aanpakken van farmaceutische bedrijven die prijzen kunstmatig hoog houden ^[4] en het verminderen van afhankelijkheid van dure externe adviseurs ^[5], wat aansluit bij het verzoek om doelmatige besteding van belastinggeld.

Argumenten tegen: De partij stelt expliciet dat bij aanbestedingen niet alleen de kosten, maar ook de kwaliteit, arbeidsvoorwaarden en de impact op de planeet moeten meewegen ^[1]. True pricing is een methodiek die juist de maatschappelijke kosten (zoals impact op de planeet en milieu-externaliteiten) factureert, wat past binnen de visie dat 'vervuiling een prijs' heeft ^[3]. De partij geeft in haar programma prioriteit aan maatschappelijke en duurzame criteria boven louter kostenefficiëntie bij inkoopbeleid ^[1].

Bronnen:

1. "Sociaal en groen aanbesteden: Bij aanbestedingen moeten niet alleen de kosten meewegen, maar ook de kwaliteit. We willen een aanpassing van Europese aanbestedings- en mededingingsregels waarbij arbeidsvoorwaarden, de impact op de planeet en strategische autonomie meewegen. Aanbestedingen vanuit de (semi)overheid en overheidsbedrijven worden alleen gegund aan bedrijven die cao-lonen betalen."
2. "Een verantwoord investeringsplan. Voor het opbouwen van een sterke krijgsmacht zijn forse investeringen nodig en veel tijd. Daar moet een verantwoord investeringsplan voor komen. Vooraf moet duidelijk zijn waarin we gaan investeren, of deze investeringen het internationaal humanitair recht respecteren, en of defensie en de industrie dat geld ook goed kunnen uitgeven. Daarbij streven we naar maximale openbaarheid, onderzoeken we vooraf de belangen van de defensie-industrie en leggen we transparant vast hoe we mogelijke lobby-invloeden en belangenconflicten vermijden. Zo voorkomen we verspilling en onnodige prijsstijgingen. Ook kunnen we kosten besparen met betere samenwerking in Europa bij het inkopen van munitie en wapensystemen."
3. "Vervuiling heeft een prijs. Vervuiling heeft een prijs. Fossiele vervuilers ontvangen nu tientallen miljarden aan subsidies voor hun vervuilende activiteiten. Deze fossiele subsidies zetten duurzame bedrijven op achterstand en houden de fossiele economie in stand. We bouwen fossiele subsidies zo snel mogelijk af, zoveel mogelijk in Europees verband, maar met de afbouw van Nederlandse fossiele subsidies wachten we niet op Europa. We voeren een volledig verbod in op reclames voor fossiele producten en diensten."
4. "Beteugelen farmaceutische industrie. Bedrijven die nieuwe medicijnen ontwikkelen zijn van grote waarde. Maar we strijden tegen farmaceuten die zichzelf verrijken met ons belastinggeld, bijvoorbeeld door medicijnprijzen kunstmatig hoog te houden. We gaan meer medicijnen gezamenlijk inkopen, strengere eisen stellen aan publieke subsidies en prijstransparantie afdwingen. Het wordt makkelijker voor apothekers om geneesmiddelen uit te wisselen en uit andere landen te importeren. Ook bevorderen we onderzoek naar de effectiviteit en dosering van medicijnen, zodat er niet onnodig dure medicijnen worden voorgeschreven."
5. "Onafhankelijk van consultants. De overheid is te vaak afhankelijk van dure consultants bij het uitvoeren van kerntaken. Het Rijk gaat zich houden aan het maximum van 10% externe inhuur. Het wordt verboden om een concurrentiebeding op te nemen voor werknemers die de overstap willen maken naar de Rijksoverheid. We stimuleren het delen van kennis en expertise tussen gemeenten en provincies, zodat ook lokale overheden minder afhankelijk worden van detacheringsbureaus."