Enkelvoudig toetsadvies voor praktijkonderwijs

De regering moet voor het schooljaar 2026-2027 een enkelvoudig toetsadvies voor het praktijkonderwijs mogelijk maken. Nu krijgen leerlingen vaak meerdere adviezen. Hierdoor starten te veel leerlingen op een te hoog niveau, zoals basis of kader. Dit blijkt vaak onhaalbaar, waardoor zij alsnog overstappen naar het praktijkonderwijs.

Motie van de leden Boomsma en Rooderkerk over een enkelvoudig toetsadvies praktijkonderwijs voor het schooljaar 2026-2027

De kamer, constaterende dat de praktijk van het meervoudig toetsadvies bij de doorstroomtoets in het praktijkonderwijs leidt tot een opmerkelijke daling van het aantal leerlingen dat vanuit groep 8 binnenkomt; constaterende dat door dit meervoudige toetsadvies meer leerlingen eerst starten op basis/kader, maar dat dit vaak onhaalbaar blijkt, waardoor deze leerlingen alsnog overstappen naar het praktijkonderwijs; verzoekt de regering voor het schooljaar 2026–2027 een enkelvoudig toetsadvies praktijkonderwijs mogelijk te maken, zoals dat ook kan voor het vwo.
13 mei | JA21, D66 | Aangenomen: 125–25 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil het vmbo versterken en hecht veel waarde aan vaardigheden die gericht zijn op de praktijk [1]. Daarnaast vindt de partij dat het onderwijs voor ieder kind passend moet zijn [5]. De motie stelt dat de huidige praktijk leidt tot situaties waarin leerlingen op een niveau starten dat onhaalbaar blijkt, wat in strijd is met passend onderwijs.

Argumenten tegen: De partij is tegen het te vroeg vastzetten van jongeren in keuzes die hun latere kansen bepalen [3]. Zij pleit voor later selecteren, zodat kinderen meer tijd hebben om hun talenten te ontdekken [4]. Specifiek wil de partij dat jongeren pas rond hun 15e kiezen welke route bij hen past via brede brugklassen, om zo het probleem van een te laag schooladvies te verkleinen [2]. Een enkelvoudig toetsadvies voor het praktijkonderwijs direct na groep 8 kan worden gezien als een vorm van te vroege selectie en een risico op een te laag advies.

Bronnen:

  1. "We versterken het vmbo en geven extra steun aan de groep kwetsbare leerlingen, vooral in de basisberoepsgerichte leerweg. We versterken de basisvaardigheden. We zorgen ook voor meer waardering van vaardigheden die gericht zijn op de praktijk."
  2. "D66 wil dat jongeren pas rond de leeftijd van 15 jaar kiezen welke route dan het best bij ze past. Tot die tijd zitten ze in brede brugklassen. Zo krijgen ze langer de tijd om zich te ontwikkelen. Hiermee verkleinen we ook het probleem van een te laag schooladvies."
  3. "Maar die belofte wordt nu nog lang niet altijd waargemaakt. Door het lerarentekort vallen te vaak lessen uit. En te veel leerlingen gaan van school zonder goed te kunnen lezen, schrijven en rekenen. Tussen scholen zijn de verschillen groot: sommige scholen blinken jaar na jaar uit, andere blijven structureel achter. Jongeren worden te vroeg vastgezet in keuzes die hun kansen later bepalen. Leraren zijn te veel tijd kwijt aan bijzaken die niets met lesgeven te maken hebben. En scholen missen rust en een visie voor de lange termijn, omdat het beleid steeds verandert."
  4. "D66 doorbreekt dit. Dat doen we door te kiezen voor hoge verwachtingen, gelijke kansen en goede gebouwen om in te leren. Kinderen en jongeren krijgen meer tijd om hun talent te ontdekken, doordat we later selecteren en onderwijs op maat écht laten werken. Leraren krijgen het vertrouwen en de ruimte in hun vak. Studenten krijgen meer zekerheid, zoals met een hogere aanvullende beurs voor mbo'ers en meer studentenhuisvesting. We investeren in goede schoolgebouwen die ook duurzaam en toegankelijk zijn en we versterken digitale vaardigheden én vergroten het leesplezier. En we investeren in mbo's, hogescholen en universiteiten, zodat we ook de toekomst aankunnen. Zo bouwen we aan onderwijs waar mensen altijd blijven leren, op een manier die bij ze past, van nul tot honderd jaar."
  5. "D66 wil dat kinderen zoveel mogelijk samen naar school kunnen gaan. Onderwijs moet voor ieder kind passend zijn. Dat vraagt om genoeg leraren, ondersteuners, kennis en ruimte. Daar wil D66 sneller voor zorgen."