Preventief onderzoek zonder verwijsbrief

De Minister moet de wet aanpassen zodat mensen in Nederland preventief gezondheidsonderzoek kunnen laten doen zonder verwijsbrief van een arts. Dit onderzoek wordt dan volledig zelf betaald. Nu moeten mensen naar het buitenland voor bijvoorbeeld darmonderzoek. Dit zorgt voor onnodig reizen en schade aan de Nederlandse economie. Vroegtijdige diagnose van kanker kan levens redden.

Motie van het lid Van Houwelingen over gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek laten aanbieden

De kamer, constaterende dat zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, in Nederland in principe niet mag worden uitgevoerd; overwegende dat dergelijk onderzoek zonder verwijsbrief volledig privaat, dus niet uit de collectieve middelen, gefinancierd wordt en de zorgkosten niet onnodig verhoogt; overwegende dat, integendeel, bijvoorbeeld een vroegtijdige kankerdiagnose niet alleen levens maar ook medische behandelkosten kan besparen en daarmee een remmend effect heeft op de publiek gefinancierde zorgkosten die worden gemaakt; overwegende dat een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek bovendien onnodige zorgen kan wegnemen bij Nederlanders die bevreesd zijn dat ze wellicht bijvoorbeeld kanker hebben; constaterende dat Nederlanders die een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek willen laten uitvoeren, zonder verwijzing dus, nu gedwongen zijn om naar het buitenland uit te wijken; constaterende dat er daarom op dit moment veel klinieken net over de grens, bijvoorbeeld in Duitsland, gevestigd zijn die dergelijk preventief onderzoek verrichten, klinieken die gericht zijn op Nederlandse patiënten; constaterende dat dit alles onnodige reistijd en ongemak oplevert voor de patiënten en bovendien de Nederlandse werkgelegenheid en economie onnodig schade berokkent; constaterende dat dit alles dus niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onwenselijk is; kst-29689-1343 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 1343 1 verzoekt de Minister de wet te wijzigen zodat gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief, en dus privaat gefinancierd, in Nederland preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, mogen aanbieden.
18 juni | FVD | Verworpen: 36–113 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma BBB

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 75%)

Argumenten voor: De partij benadrukt dat gezond leven begint met het voorkomen van ziekte in plaats van het genezen ervan [3]. Daarnaast staat het programma toe dat marktwerking een rol speelt in het aanvullende deel van de zorg [4], terwijl de motie specifiek spreekt over privaat gefinancierde zorg die de collectieve middelen niet belast [2].

Argumenten tegen: De partij is kritisch over het overlaten van zorg aan de markt [1] en geeft de voorkeur aan ziekenhuizen als het 'publieke zorghart' boven commerciële behandelcentra [2].

Bronnen:

  1. "Zorg dient niet alleen aan de markt overgelaten te worden, het is een basisvoorziening waarin mensen, de zorgprofessional en de patiënt weer in hun kracht staan. Zorg in de buurt: simpeler, menselijker en dichterbij. De huisarts die samen met de wijkverpleging en apotheker het lokale zorghart vormt. De afgelopen jaren heeft BBB de regionale zorg stevig op de kaart gezet. Zo hebben wij ons ingezet voor een traumahelikopter voor Oost-Nederland, een regionaal zorgbudget en het behoud van streekziekenhuizen. Zorg dichtbij is geen luxe, maar noodzaak. We werken aan vijf pijlers."
  2. "Het geld dat wij met elkaar betalen voor zorg, moet ook echt aan zorg besteed worden. BBB wil investeren in de mensen die werken in de zorg, in plaats van aan de zorg. Daarnaast moet geld voor de zorg slimmer besteed worden aan zorg die echt werkt. Hierom snoeien we in het basispakket, om de meest noodzakelijke zorg voor iedereen betaalbaarder te maken. Zorgverzekeraars houden soms grote winsten over en dat hoort wat ons betreft niet thuis in een sector die draait om mensen en niet om winst. Deze moeten voortaan geïnvesteerd worden in de zorg. Minder bureaucratie levert meer geld voor de zorg op. Een eenvoudiger zorgstelsel voor zorgpolissen leidt tot minder administratie, meer duidelijkheid en meer geld voor de zorg. Ziekenhuizen vormen het publieke zorghart waarin alle zorg geleverd wordt; zij krijgen een betere vergoeding dan behandelcentra."
  3. "Gezond leven begint met voorkomen in plaats van genezen. Een goede gezondheid ontstaat in zorgzame buurten die sociale verbondenheid bevorderen. De buurt als ecosysteem om zorg te voorkómen. BBB wil structurele aandacht voor gezonde voeding, bewegen en mentale ondersteuning op school, in de buurt en bij sportclubs. Lokale samenwerking tussen gemeenten, scholen en verenigingen helpt mensen in beweging te krijgen. Ook op mentale gezondheid is veel winst te boeken: als 5 procent van één miljoen volwassenen zich beter voelt, scheelt dat 144 miljoen euro per jaar. Sport werkt preventief, verbindt en is een gezond alternatief voor de negatieve invloed van social media. BBB wil dat sport weer een vast onderdeel van het dagelijks leven wordt. Niet alle problemen zijn via de zorg op te lossen; het versterken van het dagelijks leven van gezinnen vermindert de druk op Jeugdzorg."
  4. "Eén wettelijk verplichte basisverzekering. We onderzoeken de mogelijkheid van één wettelijk verplichte basisverzekering met gelijke inhoud en premie, met alleen concurrentie op de aanvullende verzekering. Marktwerking moet er niet zijn op de meest noodzakelijke zorg, maar mag wel in het aanvullende pakket."