De Minister moet de wet aanpassen zodat mensen in Nederland preventief gezondheidsonderzoek kunnen laten doen zonder verwijsbrief van een arts. Dit onderzoek wordt dan volledig zelf betaald. Nu moeten mensen naar het buitenland voor bijvoorbeeld darmonderzoek. Dit zorgt voor onnodig reizen en schade aan de Nederlandse economie. Vroegtijdige diagnose van kanker kan levens redden.
Motie van het lid Van Houwelingen over gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek laten aanbieden
De kamer,
constaterende dat zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek,
waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, in Nederland in principe niet
mag worden uitgevoerd;
overwegende dat dergelijk onderzoek zonder verwijsbrief volledig privaat,
dus niet uit de collectieve middelen, gefinancierd wordt en de zorgkosten
niet onnodig verhoogt;
overwegende dat, integendeel, bijvoorbeeld een vroegtijdige kankerdiagnose niet alleen levens maar ook medische behandelkosten kan
besparen en daarmee een remmend effect heeft op de publiek gefinancierde zorgkosten die worden gemaakt;
overwegende dat een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek
bovendien onnodige zorgen kan wegnemen bij Nederlanders die
bevreesd zijn dat ze wellicht bijvoorbeeld kanker hebben;
constaterende dat Nederlanders die een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek willen laten uitvoeren, zonder verwijzing dus, nu gedwongen
zijn om naar het buitenland uit te wijken;
constaterende dat er daarom op dit moment veel klinieken net over de
grens, bijvoorbeeld in Duitsland, gevestigd zijn die dergelijk preventief
onderzoek verrichten, klinieken die gericht zijn op Nederlandse patiënten;
constaterende dat dit alles onnodige reistijd en ongemak oplevert voor de
patiënten en bovendien de Nederlandse werkgelegenheid en economie
onnodig schade berokkent;
constaterende dat dit alles dus niet alleen onbegrijpelijk, maar ook
onwenselijk is;
kst-29689-1343
ISSN 0921 - 7371
’s-Gravenhage 2026
Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 1343
1
verzoekt de Minister de wet te wijzigen zodat gezondheidsaanbieders ook
zonder verwijsbrief, en dus privaat gefinancierd, in Nederland preventief
gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, mogen
aanbieden.
Argumenten voor: De partij streeft naar meer keuzevrijheid voor patiënten [1] en wil dat medische keuzes bij de patiënt en de professional liggen, zonder de controle door verzekeraars of overmatige regulering [3]. Daarnaast zet de partij zich af tegen betutteling en wil zij dat mensen zelf kunnen beslissen over hun eigen leven zonder bemoeienis van de overheid [2].
Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma bevat geen argumenten die tegen het toestaan van privaat gefinancierd preventief onderzoek of de afname van regels voor de zorgverlening zijn.
Bronnen:
"Gezondheidszorg moet dus weer draaien om vertrouwen, professionaliteit en keuzevrijheid, in plaats van overregulering en betutteling."
"Stoppen met betutteling
We trekken steun voor het Preventieakkoord in, zodat mensen zelf kunnen beslissen hoe zij willen leven. Dit betekent onder meer dat horecaondernemers en sportkantines de vrijheid terugkrijgen om hun eigen rookbeleid zelf te bepalen en de overheid zich niet bemoeit met persoonlijke keuzes."
"Vrijheid voor artsen
We vergroten de vrijheid van artsen om behandelingen voor te stellen, zodat medische keuzes weer bij de professional en de patiënt liggen, zonder overdreven controledrift van zorgverzekeraars."