Preventief onderzoek zonder verwijsbrief

De Minister moet de wet aanpassen zodat mensen in Nederland preventief gezondheidsonderzoek kunnen laten doen zonder verwijsbrief van een arts. Dit onderzoek wordt dan volledig zelf betaald. Nu moeten mensen naar het buitenland voor bijvoorbeeld darmonderzoek. Dit zorgt voor onnodig reizen en schade aan de Nederlandse economie. Vroegtijdige diagnose van kanker kan levens redden.

Motie van het lid Van Houwelingen over gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek laten aanbieden

De kamer, constaterende dat zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, in Nederland in principe niet mag worden uitgevoerd; overwegende dat dergelijk onderzoek zonder verwijsbrief volledig privaat, dus niet uit de collectieve middelen, gefinancierd wordt en de zorgkosten niet onnodig verhoogt; overwegende dat, integendeel, bijvoorbeeld een vroegtijdige kankerdiagnose niet alleen levens maar ook medische behandelkosten kan besparen en daarmee een remmend effect heeft op de publiek gefinancierde zorgkosten die worden gemaakt; overwegende dat een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek bovendien onnodige zorgen kan wegnemen bij Nederlanders die bevreesd zijn dat ze wellicht bijvoorbeeld kanker hebben; constaterende dat Nederlanders die een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek willen laten uitvoeren, zonder verwijzing dus, nu gedwongen zijn om naar het buitenland uit te wijken; constaterende dat er daarom op dit moment veel klinieken net over de grens, bijvoorbeeld in Duitsland, gevestigd zijn die dergelijk preventief onderzoek verrichten, klinieken die gericht zijn op Nederlandse patiënten; constaterende dat dit alles onnodige reistijd en ongemak oplevert voor de patiënten en bovendien de Nederlandse werkgelegenheid en economie onnodig schade berokkent; constaterende dat dit alles dus niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onwenselijk is; kst-29689-1343 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 1343 1 verzoekt de Minister de wet te wijzigen zodat gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief, en dus privaat gefinancierd, in Nederland preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, mogen aanbieden.
18 juni | FVD | Verworpen: 36–113 |

Stemuitslag

PVVFVDMarkuszDENK
D66VVDCDAJA21BBBCUPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil preventie stimuleren om te voorkomen dat mensen zorg nodig hebben [4][5] en wil een beweging maken van zorg naar gezondheid [4]. Daarnaast is er een streven naar een betere balans tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid [1], waarbij de partij vraagt dat mensen meer bijdragen aan de kosten van hun eigen gezondheid en zorg [4]. Het mogelijk maken van privaat gefinancierde preventieve onderzoeken sluit aan bij deze individuele verantwoordelijkheid. Bovendien wil de partij ruimte bieden voor zorginnovaties [6] en een gelijker speelveld creëren tussen ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra voor laag-complexe zorg [2].

Argumenten tegen: De partij wil de groei van het aanbod van zorg afremmen door de vergoeding van ongecontracteerde zorg te stoppen [3]. Ook stelt de partij strenge eisen aan commerciële aanbieders en wil zij excessieve winsten in de zorg voorkomen [2].

Bronnen:

  1. "Wij willen ons zorgstelsel toekomstbestendig houden en waar nodig op onderdelen hervormen. De Staatscommissie Zorg komt daarom op korte termijn met concrete voorstellen om de zorg betaalbaar, van hoge kwaliteit en beschikbaar te houden. We vragen de Staatscommissie Zorg te kijken naar: * de balans tussen collectieve en individuele verantwoordelijkheid; * de effecten van en balans tussen marktwerking en publieke sturing; * welke zorg door welke wet geregeld moet worden (met name de Wlz versus de Zvw) en/ of populatiebekostiging binnen delen van de zorg hieraan kan bijdragen); * hoe preventieve zorg en welzijn structureel gefinancierd kunnen worden, waardoor minder curatieve zorg nodig is."
  2. "We willen een gelijker speelveld tussen ziekenhuizen en zelfstandige behandelcentra (zbc's), die zich richten op laag-complexe zorg, door gelijke verantwoordelijkheden, transparantie over kwaliteit en meer differentiatie van de financiering op basis van de complexiteit en de kenmerken van patiënten. Commerciële zorgaanbieders, zoals commerciële huisartsenketens of private ggz-aanbieders, dienen mee te draaien in de reguliere weekend- en nachtdiensten. We stellen aan zorgaanbieders en financiers van met name private equity-partijen extra eisen die waarborgen bieden voor langjarig commitment en kwaliteit van bestuurders. We willen geen excessieve winsten en beloningen in de zorg."
  3. "We stoppen met de vergoeding van ongecontracteerde zorg, om de groei van het aanbod af te remmen en de zorgverzekeraars aan te moedigen om kosten te drukken en betere kwaliteitseisen te kunnen stellen."
  4. "De kern van ons zorgstelsel blijft solidariteit. Tegelijk vragen we van mensen om meer bij te dragen aan de kosten van hun gezondheid en zorg. Het CDA wil stevige keuzes maken om goed voorbereid te zijn op de toekomst. Gezond blijven begint bij voorkomen. We willen een sterke eerstelijnszorg, waarin de mens centraal staat. Curatieve zorg van hoge kwaliteit, waar nodig geconcentreerd. Langdurige zorg inbedden in gemeenschappen, met minder administratieve lasten. Een beweging van zorg naar gezondheid."
  5. "We willen een beweging maken waarin we zoveel mogelijk voorkomen dat mensen zorg nodig hebben. En als het toch tegenzit, passende zorg krijgen. Het CDA wil gezonde keuzes makkelijk maken en mensen stimuleren om gezond te leven - fysiek, sociaal en mentaal."
  6. "We geven ruimte voor het ontwikkelen van zorginnovaties binnen een regelarme omgeving. Op die manier kunnen vernieuwingen eenvoudiger worden doorgevoerd. Het wordt makkelijker om goede pilot-initiatieven landelijk uit te rollen."