Preventief onderzoek zonder verwijsbrief

De Minister moet de wet aanpassen zodat mensen in Nederland preventief gezondheidsonderzoek kunnen laten doen zonder verwijsbrief van een arts. Dit onderzoek wordt dan volledig zelf betaald. Nu moeten mensen naar het buitenland voor bijvoorbeeld darmonderzoek. Dit zorgt voor onnodig reizen en schade aan de Nederlandse economie. Vroegtijdige diagnose van kanker kan levens redden.

Motie van het lid Van Houwelingen over gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek laten aanbieden

De kamer, constaterende dat zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, in Nederland in principe niet mag worden uitgevoerd; overwegende dat dergelijk onderzoek zonder verwijsbrief volledig privaat, dus niet uit de collectieve middelen, gefinancierd wordt en de zorgkosten niet onnodig verhoogt; overwegende dat, integendeel, bijvoorbeeld een vroegtijdige kankerdiagnose niet alleen levens maar ook medische behandelkosten kan besparen en daarmee een remmend effect heeft op de publiek gefinancierde zorgkosten die worden gemaakt; overwegende dat een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek bovendien onnodige zorgen kan wegnemen bij Nederlanders die bevreesd zijn dat ze wellicht bijvoorbeeld kanker hebben; constaterende dat Nederlanders die een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek willen laten uitvoeren, zonder verwijzing dus, nu gedwongen zijn om naar het buitenland uit te wijken; constaterende dat er daarom op dit moment veel klinieken net over de grens, bijvoorbeeld in Duitsland, gevestigd zijn die dergelijk preventief onderzoek verrichten, klinieken die gericht zijn op Nederlandse patiënten; constaterende dat dit alles onnodige reistijd en ongemak oplevert voor de patiënten en bovendien de Nederlandse werkgelegenheid en economie onnodig schade berokkent; constaterende dat dit alles dus niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onwenselijk is; kst-29689-1343 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 1343 1 verzoekt de Minister de wet te wijzigen zodat gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief, en dus privaat gefinancierd, in Nederland preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, mogen aanbieden.
18 juni | FVD | Verworpen: 36–113 |

Stemuitslag

PVVFVDMarkuszDENK
D66VVDCDAJA21BBBCUPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma DENK

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil meer geld vrijmaken voor preventiebeleid en het nationale preventieakkoord versterken [2]. Gezondheid begint volgens de partij bij voorkomen door een goed preventiebeleid [4]. Daarnaast streeft de partij naar meer keuzevrijheid voor de patiënt [7].

Argumenten tegen: De partij wil de marktwerking in de zorg beperken [5] en de activiteiten van commerciële partijen die de zorg gebruiken om winst te maken aan banden leggen [6]. Ook wil de partij voorkomen dat gezondheid afhangt van de dikte van de portemonnee [1] en dat mensen de zorg mijden vanwege de kosten [3].

Bronnen:

  1. "Te veel mensen in ons land stellen zorg uit of mijden die vanwege de kosten. Gezondheid mag nooit afhangen van de dikte van je portemonnee. Onze voorstellen:"
  2. "Wij willen meer geld vrijmaken voor preventiebeleid en willen het nationale preventieakkoord versterken."
  3. "Zorg hoort geen luxe te zijn, zorg is een mensenrecht. Of je nu jong of oud bent, in een dorp woont of in een stad: iedereen moet kunnen rekenen op toegankelijke, betaalbare en passende zorg. Dat staat in Nederland onder druk. Veel mensen mijden de zorg, omdat ze het niet kunnen betalen. Het eigen risico en de zorgpremie drukken enorm op de portemonnee. In steeds meer wijken, dorpen en stadsdelen is onvoldoende zorg te vinden. Het personeelstekort is zo nijpend dat mensen soms géén zorg kunnen krijgen."
  4. "Gezondheid begint met voorkomen door een goed preventiebeleid. DENK wil gezonde keuzes goedkoper maken en ongezonde verleidingen beperken. DENK stelt voor:"
  5. "We gaan de marktwerking in de zorg beperken met meer marktmeesterschap. Door verplichte transparantie maken we inzichtelijk hoe het geld van zorgverzekeraars wordt besteed. We leggen de winsten van zorgverzekeraars wettelijk aan banden, gaan bonussen voor bestuurders tegen en willen dat reserves meer ingezet worden voor premieverlagingen. Door marketing en commercie aan banden te leggen blijft zorggeld beschikbaar voor de zorg en gaan we selectie door zorgverzekeraars tegen. We geven de toezichthouder extra bevoegdheden om excessen tegen te gaan."
  6. "Met een uitbreiding van het winstverbod zorgen wij ervoor dat geld beschikbaar blijft voor de zorg. We gaan ook de activiteiten van commerciële partijen beperken die de zorg alleen maar gebruiken om geld te verdienen. Tegelijkertijd moeten we ervoor waken dat binnen de zorgbranche de goeden niet onder de kwaden lijden en dat we de zorgbranche blijven waarderen voor het belangrijke werk dat deze branche levert."
  7. "Daarnaast staan onze zorgverleners onder immense druk. Zij verlaten het vak en krijgen vaak niet de waardering die ze verdienen. Tot overmaat van ramp sluit de zorg ook vaak niet aan bij de wensen van een groot deel van de samenleving. Keuzevrijheid voor de patiënt en cultuursensitieve zorg moeten het uitgangspunt zijn. DENK wil een zorgstelsel dat werkt voor mensen, niet tegen hen. Wij willen daarom meer investeren in de zorg en maatregelen nemen om de zorg betaalbaar, mensgericht en toegankelijk te maken."