Preventief onderzoek zonder verwijsbrief
De Minister moet de wet aanpassen zodat mensen in Nederland preventief gezondheidsonderzoek kunnen laten doen zonder verwijsbrief van een arts. Dit onderzoek wordt dan volledig zelf betaald. Nu moeten mensen naar het buitenland voor bijvoorbeeld darmonderzoek. Dit zorgt voor onnodig reizen en schade aan de Nederlandse economie. Vroegtijdige diagnose van kanker kan levens redden.
Motie van het lid Van Houwelingen over gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek laten aanbieden
De kamer, constaterende dat zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, in Nederland in principe niet mag worden uitgevoerd; overwegende dat dergelijk onderzoek zonder verwijsbrief volledig privaat, dus niet uit de collectieve middelen, gefinancierd wordt en de zorgkosten niet onnodig verhoogt; overwegende dat, integendeel, bijvoorbeeld een vroegtijdige kankerdiagnose niet alleen levens maar ook medische behandelkosten kan besparen en daarmee een remmend effect heeft op de publiek gefinancierde zorgkosten die worden gemaakt; overwegende dat een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek bovendien onnodige zorgen kan wegnemen bij Nederlanders die bevreesd zijn dat ze wellicht bijvoorbeeld kanker hebben; constaterende dat Nederlanders die een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek willen laten uitvoeren, zonder verwijzing dus, nu gedwongen zijn om naar het buitenland uit te wijken; constaterende dat er daarom op dit moment veel klinieken net over de grens, bijvoorbeeld in Duitsland, gevestigd zijn die dergelijk preventief onderzoek verrichten, klinieken die gericht zijn op Nederlandse patiënten; constaterende dat dit alles onnodige reistijd en ongemak oplevert voor de patiënten en bovendien de Nederlandse werkgelegenheid en economie onnodig schade berokkent; constaterende dat dit alles dus niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onwenselijk is; kst-29689-1343 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 1343 1 verzoekt de Minister de wet te wijzigen zodat gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief, en dus privaat gefinancierd, in Nederland preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, mogen aanbieden.18 juni | FVD | Verworpen: 36–113 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma GL-PvdA
Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)
Argumenten voor: De partij zet sterk in op preventie en vroegsignalering om de gezondheid van burgers te verbeteren [1]. Daarnaast is het een doel van de partij dat iedereen de kans heeft om gezond te leven [2].
Argumenten tegen: De partij is fel tegen de toenemende marktwerking in de zorg en wil juist inzetten op samenwerking in plaats van concurrentie [3]. Daarnaast is er grote kritiek op commerciële partijen in de zorg die winst als hoofddoel hebben [1] en de partij wil daarom het winstverbod in de zorg zelfs aanscherpen [4]. Het toestaan van privaat gefinancierd onderzoek zonder verwijsbrief kan de rol van dergelijke commerciële partijen vergroten, wat haaks staat op de wens voor een sterke publieke zorg [1].
Bronnen:
- "Wachtlijsten worden langer, personeelstekorten zijn nijpend en door vergrijzing neemt die druk alleen maar toe. Bovendien liggen commerciële kapers op de kust die misbruik maken van ons zorgsysteem. Voor hen staat niet het leveren van goede zorg op de eerste plaats, maar het maken van zoveel mogelijk winst. Om onze zorg van topkwaliteit te houden, moeten we nu ingrijpen. We moeten de jeugdzorg hervormen om onze kinderen recht te doen. Om ieders gezondheid te verbeteren, zetten we in op preventie, vroegsignalering en samenwerking. En we zorgen voor voldoende personeel om de werkdruk behapbaar te maken. We werken toe naar een stelsel waarin we zorg breder bezien en meer leunen op samenwerking en solidariteit. Dat is een sterke publieke zorg, waarin iedereen toegang heeft tot goede zorg, betaalbaar en dichtbij."
- "Iedereen moet de kans hebben om gezond te leven. Dat mag niet afhangen van je inkomen of waar je woont. We verkleinen gezondheidsverschillen en zetten in op preventie voor meer gezonde jaren."
- "Samenwerking in plaats van marktwerking. In de zorg is nog te vaak sprake van concurrentie in plaats van samenwerking. Dat is op termijn niet houdbaar, leidt tot bureaucratie en maakt preventie minder aantrekkelijk. We pakken de doorgeschoten marktwerking aan en passen het zorgstelsel aan zodat samenwerking loont. We stimuleren samenwerking tussen het sociaal domein, de zorg en zorgverzekeraars. Per regio krijgt één verzekeraar de regie en maakt afspraken met zorgaanbieders. Zij bieden één of twee overzichtelijke basisverzekeringen aan, in plaats van het huidige oerwoud aan zorgpolissen."
- "Aanscherping winstverbod in de zorg. We strijden tegen commerciële partijen in de zorg voor wie winst het hoofddoel is. We scherpen daarom het winstverbod in de zorg aan. Zo gaat geld dat bedoeld is voor zorg, daadwerkelijk naar de zorg en niet meer naar investeerders zoals private equity."