Preventief onderzoek zonder verwijsbrief

De Minister moet de wet aanpassen zodat mensen in Nederland preventief gezondheidsonderzoek kunnen laten doen zonder verwijsbrief van een arts. Dit onderzoek wordt dan volledig zelf betaald. Nu moeten mensen naar het buitenland voor bijvoorbeeld darmonderzoek. Dit zorgt voor onnodig reizen en schade aan de Nederlandse economie. Vroegtijdige diagnose van kanker kan levens redden.

Motie van het lid Van Houwelingen over gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek laten aanbieden

De kamer, constaterende dat zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, in Nederland in principe niet mag worden uitgevoerd; overwegende dat dergelijk onderzoek zonder verwijsbrief volledig privaat, dus niet uit de collectieve middelen, gefinancierd wordt en de zorgkosten niet onnodig verhoogt; overwegende dat, integendeel, bijvoorbeeld een vroegtijdige kankerdiagnose niet alleen levens maar ook medische behandelkosten kan besparen en daarmee een remmend effect heeft op de publiek gefinancierde zorgkosten die worden gemaakt; overwegende dat een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek bovendien onnodige zorgen kan wegnemen bij Nederlanders die bevreesd zijn dat ze wellicht bijvoorbeeld kanker hebben; constaterende dat Nederlanders die een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek willen laten uitvoeren, zonder verwijzing dus, nu gedwongen zijn om naar het buitenland uit te wijken; constaterende dat er daarom op dit moment veel klinieken net over de grens, bijvoorbeeld in Duitsland, gevestigd zijn die dergelijk preventief onderzoek verrichten, klinieken die gericht zijn op Nederlandse patiënten; constaterende dat dit alles onnodige reistijd en ongemak oplevert voor de patiënten en bovendien de Nederlandse werkgelegenheid en economie onnodig schade berokkent; constaterende dat dit alles dus niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onwenselijk is; kst-29689-1343 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 1343 1 verzoekt de Minister de wet te wijzigen zodat gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief, en dus privaat gefinancierd, in Nederland preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, mogen aanbieden.
18 juni | FVD | Verworpen: 36–113 |

Stemuitslag

PVVFVDMarkuszDENK
D66VVDCDAJA21BBBCUPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij zet sterk in op preventie [1][2][4] en benadrukt dat vroege hulp en het vroegtijdig opsporen van ziekten essentieel zijn om zware medicatie of operaties later te voorkomen [3]. Omdat de motie specifiek gaat over privaat gefinancierd onderzoek, heeft dit geen negatieve invloed op de collectieve middelen die de partij wil inzetten voor preventie in het basispakket [1].

Argumenten tegen: De partij wil marktwerking in de zorg weren [4]. Het toestaan van private klinieken die zonder verwijsbrief opereren, kan worden gezien als een vorm van marktwerking die de centrale rol van de eerstelijnszorg bij het vroeg opsporen van ziekten kan ondermijnen [3][4].

Bronnen:

  1. "We komen met een zorgfonds met een uitgebreide dekking, ook voor mondzorg, fysiotherapie en (definitieve) anticonceptie. Het zorgstelsel en de bijbehorende vergoedingen van verzekeraars zijn te veel gericht op behandelingen en medicatie. Uitgaven voor of kosten van preventie - zoals de diëtist, verslavingszorg en hulp bij stoppen met roken - komen in het basispakket en worden volledig vergoed. Doordat we de zorg gaan bekostigen vanuit zorgfondsen, de Wmo en de Wlz richten we het zorgsysteem beter in op hulp en begeleiding om de eigen gezondheid te versterken."
  2. "Zorg moet toegankelijk zijn voor iedereen én van goede kwaliteit zijn. De laatste jaren is er te veel aandacht geweest op de kosten van de zorg, die door de wijze waarop de zorg nu is ingericht juist steeds verder toenemen. Door vooral naar de kosten te kijken, zijn de kwaliteit en toegankelijkheid van zorg uit beeld geraakt. Zorgverzekeraars hebben te veel macht gekregen en doen onvoldoende aan preventie. De Partij voor de Dieren staat voor een sterke focus op kwaliteit en toegankelijkheid van de zorg."
  3. "Wanneer mensen met psychische of fysieke klachten snel bij een sociaal werker of huisarts in hun eigen wijk terecht kunnen, voorkomt dat erger. Wanneer mensen al vroeg hulp kunnen krijgen, zorgt dat ervoor dat er later geen zware medicijnen of operaties nodig zijn. De eerstelijnszorg, zoals huisartsen en praktijkondersteuners, is cruciaal om ziektes vroeg op te sporen. Het beste doen huisartsen dit samen met bijvoorbeeld sociaal werkers en wordt die zorg bekostigd voor de hele populatie van een wijk, niet op basis van het aantal ingeschreven patiënten, zoals nu het geval is."
  4. "De Partij voor de Dieren staat voor goede en betaalbare zorg voor iedereen, waar je ook woont. We schaffen het eigen risico af. Ook zetten we vol in op samenwerking en preventie. We weren marktwerking in de zorg en willen ervoor zorgen dat zorgprofessionals fatsoenlijk betaald worden."