Preventief onderzoek zonder verwijsbrief

De Minister moet de wet aanpassen zodat mensen in Nederland preventief gezondheidsonderzoek kunnen laten doen zonder verwijsbrief van een arts. Dit onderzoek wordt dan volledig zelf betaald. Nu moeten mensen naar het buitenland voor bijvoorbeeld darmonderzoek. Dit zorgt voor onnodig reizen en schade aan de Nederlandse economie. Vroegtijdige diagnose van kanker kan levens redden.

Motie van het lid Van Houwelingen over gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek laten aanbieden

De kamer, constaterende dat zonder verwijsbrief preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, in Nederland in principe niet mag worden uitgevoerd; overwegende dat dergelijk onderzoek zonder verwijsbrief volledig privaat, dus niet uit de collectieve middelen, gefinancierd wordt en de zorgkosten niet onnodig verhoogt; overwegende dat, integendeel, bijvoorbeeld een vroegtijdige kankerdiagnose niet alleen levens maar ook medische behandelkosten kan besparen en daarmee een remmend effect heeft op de publiek gefinancierde zorgkosten die worden gemaakt; overwegende dat een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek bovendien onnodige zorgen kan wegnemen bij Nederlanders die bevreesd zijn dat ze wellicht bijvoorbeeld kanker hebben; constaterende dat Nederlanders die een dergelijk preventief gezondheidsonderzoek willen laten uitvoeren, zonder verwijzing dus, nu gedwongen zijn om naar het buitenland uit te wijken; constaterende dat er daarom op dit moment veel klinieken net over de grens, bijvoorbeeld in Duitsland, gevestigd zijn die dergelijk preventief onderzoek verrichten, klinieken die gericht zijn op Nederlandse patiënten; constaterende dat dit alles onnodige reistijd en ongemak oplevert voor de patiënten en bovendien de Nederlandse werkgelegenheid en economie onnodig schade berokkent; constaterende dat dit alles dus niet alleen onbegrijpelijk, maar ook onwenselijk is; kst-29689-1343 ISSN 0921 - 7371 ’s-Gravenhage 2026 Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, 29 689, nr. 1343 1 verzoekt de Minister de wet te wijzigen zodat gezondheidsaanbieders ook zonder verwijsbrief, en dus privaat gefinancierd, in Nederland preventief gezondheidsonderzoek, waaronder bijvoorbeeld darmonderzoek, mogen aanbieden.
18 juni | FVD | Verworpen: 36–113 |

Stemuitslag

PVVFVDMarkuszDENK
D66VVDCDAJA21BBBCUPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij streeft naar meer eigen regie en verantwoordelijkheid voor de patiënt [2] en wil onnodige regels en administratie in de zorg schrappen [4]. Daarnaast wordt de vrijheid om het eigen leven in te richten als een belangrijke waarde gezien [3].

Argumenten tegen: De partij wil ongecontracteerde zorg beperken en op termijn zelfs volledig afbouwen [1]. Daarnaast wordt benadrukt dat er alleen vergoeding plaatsvindt voor effectieve en gecontracteerde zorg waarbij vooraf afspraken zijn gemaakt met de zorgverzekeraar [1][4], en de partij wil zorgverzekeraars en zorgkantoren een sturende rol geven [4].

Bronnen:

  1. "Contracteren bevorderen: Zorg wordt alleen betaald als de zorgaanbieder hier van tevoren afspraken over heeft gemaakt met de zorgverzekeraar. Hiermee voorkomen we dat zorgaanbieders te veel of ondermaatse zorg declareren. Zorgaanbieders communiceren duidelijk bij welke zorgverzekeraar hun zorg wel of niet vergoed wordt. Zorgverzekeraars moeten expliciet toetsen of de zorg effectief en efficiënt is, en dit eerlijk communiceren met de patiënt. We willen ongecontracteerde zorg beperken en op termijn volledig afbouwen."
  2. "Gezondheid voorop: We willen een gezondheidsstelsel waarin het stimuleren van een gezonde levensstijl - naast ziekte bestrijden - een belangrijke plaats inneemt. Door eigen regie en verantwoordelijkheid maken we de zorg toekomstbestendig. We leggen daarbij veel meer de focus op kwaliteit van leven, in plaats van enkel afwezigheid van ziekte en de lengte van het leven. Patiënten en zorgverleners beslissen samen over passende zorg en welzijn."
  3. "| We stellen onze energie veilig | 46 | |---|---:| | Vrijhandel met spierballen | 47 | | Missie 4 | 48 | | Orde op zaken voor een vrij en veilig Nederland | 49 | | Onze democratische rechtsorde en vrije waarden zijn het beschermen waard | 50 | | Een veilig Nederland: thuis, op straat en in de wijk | 51 | | Een veilige offline-wereld begint online | 53 | | De georganiseerde misdaad verslaan | 54 | | Een veilig gevangeniswezen | 55 | | Nederland moet sterk staan tegen terrorisme | 56 | | Een veilige rechtspraak | 57 | | Een vrij land waarin iedereen meedoet | 57 | | Integreren door aan het werk te gaan | 59 | | Beschermen van onze vrije waarden | 59 | | Nederland een liberaler en vrijer land maken | 60 | | Naar een strenger, sterker en effectiever asielstelsel | 62 | | Humane opvang voor echte vluchtelingen, maar niet ten koste van eigen inwoners | 63 | | Nederland pakt leiderschap in streng Europees asielbeleid | 63 | | Migratiebeleid waar Nederland vrijer en veiliger van wordt | 64 | | Missie 5 | 66 | | Een sterker Nederland door een kleine overheid | 67 | | Minder overheid, meer Nederland | 68 | | Operatie effectieve overheid | 70 | | Het mes in regels, procedures en logheid | 71 | | Serieuze politiek en een sterke democratie | 72 | | Goed bestuur in Caribische delen Koninkrijk | 73 | | Zuinig met belastinggeld omgaan | 73 | | Een gezonde samenleving | 74 | | Sport en bewegen | 75 | | Een toekomstbestendige zorg | 75 | | Een gezonde gezondheidszorg | 76 | | Vertrouwen in de zorgverlener | 77 | | Betaalbare zorg | 78 | | Vrijheid om je eigen leven te leven | 79 | | Kunst en cultuur waar Nederland trots op kan zijn | 79 | | Vrije media die de samenleving scherp houden | 80 | | Slotwoord | 81 |"
  4. "Voor de mensen die elke dag opstaan voor de beste zorg, willen wij de zorg op een voor hen werkbare manier vormgeven. Dat betekent dat we ruimte geven aan goede en liefdevolle zorg, maar ook dat we prioriteren en eerlijk de keuzes neerleggen. Geen keuzes durven maken is immers ook een keuze: voor hogere werkdruk, een groter personeelstekort en voor langere wachtlijsten. We staan daarom pal voor alle mensen die in de zorg werken. We vertrouwen op hun expertise en schrappen onnodige regels en administratie. We geven zorgverzekeraars en zorgkantoren daar een sturende rol. We pakken mensen die agressief zijn tegen zorgverleners hard aan, bij geweld mogen zij niet wegkomen met een taakstraf. We zorgen voor goede gegevensuitwisseling, zodat zorgverleners de juiste informatie hebben om hun werk te doen. En we kijken naar wat mensen en hun omgeving zelf kunnen doen, zodat niet alles op het bordje van zorgverleners terechtkomt. Zorggeld moet zoveel mogelijk terechtkomen bij mensen op de werkvloer die goede zorg leveren. We kiezen daarom voor het stevig aanpakken van zorgfraude, met hogere straffen voor fraudeurs en een zwarte lijst bij de Kamer van Koophandel van veroordeelde zorgfraudeurs. We vergoeden alleen effectieve en gecontracteerde zorg en kijken kritisch of behandelingen in het basispakket wel het meest effectief zijn. Zo houden we zorg betaalbaar voor iedereen, en de zorg werkbaar voor iedereen die in de zorg werkt."