Medische desinformatie door influencers aanpakken

Het kabinet moet onderzoeken of het strafbaar stellen van influencers mogelijk is die verkeerde medische adviezen geven over seksueel overdraagbare ziektes en voorbehoedsmiddelen. Het aantal infecties is namelijk fors gestegen. Foute informatie op sociale media brengt de gezondheid van jongeren in gevaar.

Motie van het lid Van Groningen c.s. over onderzoek naar de strafbaarstelling van het online verspreiden van medische desinformatie

De kamer, constateerde dat het aantal besmettingen van seksueel overdraagbare aandoeningen zoals gonorroe en syfilis in bijna tien jaar is verdriedubbeld tot 106.331 gevallen in 2024; constaterende dat deze infecties ernstige complicaties veroorzaken, zoals chronische pijn en onvruchtbaarheid en, in het geval van syfilis, ook problemen met het hart of het zenuwstelsel; overwegende dat online-«influencers» ongefundeerde medische adviezen geven zoals dat condooms onnatuurlijk zijn en hormonen vergif; overwegende dat online-influencers hiermee de gezondheid van jongeren ernstig in het geding brengen en algoritmen deze extreme content blijven aanbieden, met alle lichamelijke schade van dien; verzoekt het kabinet om te onderzoeken op welke manier het online verspreiden van medische desinformatie op het gebied van seksueel overdraagbare ziektes en voorbehoedsmiddelen door influencers strafbaar gesteld kan worden en vervolgens de Kamer hierover voor het kerstreces te informeren.
18 juni | VVD, D66, JA21, Markusz | Aangenomen: 117–32 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil nepnieuws en desinformatie via sociale media aan banden leggen [4] en zet in op de bestrijding van desinformatie [5]. Specifiek wil de partij misinformatie bestrijden die gericht is tegen seksuele en relationele voorlichting [8]. Daarnaast erkent de partij dat verslavende algoritmen negatieve gevolgen kunnen hebben voor de gezondheid [7] en wil zij dat sociale media verantwoordelijk worden gehouden voor de veiligheid op hun platforms [1]. Ook wordt gepleit voor het verplichten van platforms om actie te ondernemen bij signalen van strafbare content [2] en het effectiever aanpakken van online misdrijven [6].

Argumenten tegen: Bij het bestrijden van digitale beïnvloeding benadrukt de partij dat er altijd respect moet zijn voor de vrijheid van meningsuiting van privépersonen [3].

Bronnen:

  1. "Jongeren in een digitale wereld. We houden sociale media verantwoordelijk voor de veiligheid op hun platforms en sluiten jongeren niet uit van de digitale wereld. Mediawijsheid helpt mensen van alle leeftijden om verantwoord om te gaan met het internet. We zijn voor (gedifferentieerde) adviesleeftijden voor sociale media die verslavende algoritmen gebruiken. Daarnaast voeren we een Digitale Kijkwijzer in, net als de Kijkwijzer voor series en films, inclusief adviezen voor schermtijd per leeftijdsgroep. Met zo veel mogelijk organisaties maken we afspraken om deze leeftijdsadviezen om te zetten in beleid, onder andere op het gebied van leeftijdsspecifieke advertenties. Websites mogen gebruikers nooit (impliciet) dwingen om hun leeftijd te verifiëren door tot de persoon herleidbare gegevens, zoals het opsturen van een ID-kaart of het maken van een gezichtsscan. Anonieme opties om deel te nemen aan sociale media moeten minstens even makkelijk zijn als naar de persoon herleidbare opties."
  2. "Bestrijden cybercrime. Dagelijks zijn er slachtoffers van online oplichting, fraude, online shaming en het verspreiden van naaktfoto's. We realiseren in Europees verband een hulpknop op platforms die slachtoffers in één klik verwijzen naar hulp. Contentplatforms en internetproviders worden verplicht actie te ondernemen bij afdoende signalen van strafbare content. Nationale autoriteiten moeten daarnaast meer middelen krijgen voor de aanpak van online misbruik zoals cyberpesten, deepfakes, doxing en online shaming. We verankeren dat mensen de rechten behouden op hun eigen gezicht en stem, met uitzondering van satire."
  3. "Bestrijd digitale beïnvloeding. Sociale media worden misbruikt om mensen tegen elkaar op te hitsen en verkiezingen te beïnvloeden. Digitale beïnvloeding gebeurt door bots, AI-afbeeldingen en desinformatie en wordt gecoördineerd door kwaadwillende landen. We leren van andere EU-landen en eisen transparantie van techgiganten over hun algoritmen en verdachte campagnes. Altijd met respect voor de vrijheid van meningsuiting van privépersonen."
  4. "Nepnieuws aan banden leggen. Met Europese wetgeving als de Digital Services Act bestrijden we nepnieuws en desinformatie die via sociale media worden verspreid. Ook moeten er moderatieverplichtingen gelden."
  5. "Bestrijding desinformatie en maatschappelijke ondermijning. We richten een nationaal expertisecentrum op tegen desinformatie en beïnvloeding, dat media, scholen, overheid en burgers ondersteunt. Veiligheidsdiensten moeten beter toegerust zijn om desinformatie en ondermijning te herkennen en te bestrijden."
  6. "Aanpak online misdaad en criminaliteit. Online criminaliteit moet als 'high impact crime' kunnen worden geclassificeerd en behandeld. Zo blijven online misdrijven niet ongestraft. De daders van online haat en bedreigingen, de verspreiders van wraakporno, van kindermisbruikmateriaal en cyberoplichting eerder opgespoord en effectief aangepakt."
  7. "Een einde aan verslavende algoritmen. Digitale diensten, zoals sociale media, worden bewust verslavend gemaakt. Zo vreten online platforms onze aandacht, verzamelen ze op grote schaal persoonlijke data en maken ze een verdienmodel van smartphoneverslaving. Dit heeft grote en negatieve gevolgen voor onze privacy, gezondheid, autonomie, het publieke debat en de democratie. Er komt een Europees verbod op ongevraagde profielopbouw en online tracking. Gepersonaliseerde content mag enkel worden geboden op basis van een doelbewuste, geïnformeerde 'opt-in' die plaatsvindt zonder (impliciete) dwang."
  8. "Seksuele en relationele voorlichting. School moet een plek zijn waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf kan zijn. We stimuleren dat scholen en leerlingen voor plekken zorgen waar ze zichzelf kunnen zijn en omarmen het vieren van paarse vrijdag. Verder zorgen we dat onderwijs over seksuele en relationele vorming inclusief aandacht voor seksuele diversiteit en genderidentiteit, geborgd blijven en verder worden uitgerold over alle scholen in Nederland. Daarnaast bestrijden we misinformatie en haatcampagnes die hier tegen gericht zijn."