De regering moet een escalatieladder maken voor zorgafspraken, zoals het IZA (Integraal Zorgakkoord) en HLO (Hoofdlijnenakkoorden). Afspraken tussen partijen zoals gemeenten en verzekeraars leveren nu te weinig resultaat op voor ouderen en mantelzorgers. Een escalatieladder maakt duidelijk welke stappen de minister kan zetten als partijen de gemaakte afspraken niet nakomen.
Motie van de leden Coenradie en Wendel over een escalatieladder voor de afspraken uit IZA, AZWA en HLO
De kamer,
constaterende dat de uitvoering van afspraken over ouderenzorg
afhankelijk is van meerdere partijen, waaronder gemeenten, zorgverzekeraars, zorgkantoren, zorgaanbieders, woningcorporaties en het Rijk;
overwegende dat vrijblijvende afspraken onvoldoende zijn wanneer
partijen blijven overleggen, maar concrete resultaten voor ouderen,
mantelzorgers en zorgprofessionals uitblijven;
overwegende dat onduidelijk is welke instrumenten de Minister inzet
wanneer partijen gemaakte afspraken niet of onvoldoende nakomen;
verzoekt de regering om voor de begrotingsbehandeling VWS 2027 een
escalatieladder uit te werken voor IZA-, AZWA- en HLO-afspraken, waarin
staat welke bestuurlijke, financiële, contractuele of wettelijke stappen
kunnen volgen wanneer partijen aantoonbaar achterblijven bij gemaakte
afspraken.
Argumenten voor: De partij pleit voor een betere samenwerking tussen verschillende overheidslagen en zorgpartijen, zoals de Rijksoverheid en gemeenten [4], waarbij samenwerking centraal staat in plaats van marktwerking [1]. Om integrale zorg op wijkniveau mogelijk te maken, wil de partij belemmeringen tussen verschillende zorgwetten (zoals de WLZ, ZVW en WMO) wegnemen [2]. Daarnaast wenst de partij de minister van Binnenlandse Zaken meer bevoegdheden te geven en een onafhankelijke arbiter in te stellen die geschillen tussen overheidslagen kan doorhakken en de balans tussen taken en middelen kan monitoren [4]. Ook het vergroten van de inspectiecapaciteit om de zorg voor kwetsbare groepen te bewaken, ondersteunt de noodzaak voor instrumenten die nakoming van afspraken kunnen afdwingen [3].
Argumenten tegen: De partij legt een sterke nadruk op samenwerking en solidariteit binnen het zorgstelsel [5][1]. Er is geen direct argument in de tekst dat zich verzet tegen het afdwingen van afspraken, maar de nadruk op samenwerking zou theoretisch kunnen botsen met een strikt escalatiemodel van sancties.
Bronnen:
"Wijkgerichte ouderenzorg. Wijkgerichte ouderenzorg biedt grote kansen om samen prettig oud te worden: met focus op zorgzame buurten, bestaanszekerheid, eenzaamheid, leefomgeving en zingeving. Daarom steunen en stimuleren wij wijkgerichte ouderenzorg: lokale burgerinitiatieven en maatschappelijke organisaties die zich samen met gemeentes en zorgverzekeraars richten op het verbeteren van de levenskwaliteit van ouderen door zorg dichter bij huis te brengen. Samenwerking staat centraal in plaats van marktwerking en concurrentie."
"Zorg in de wijk voor ouderen. De meeste ouderen willen het liefst zo lang mogelijk thuis blijven wonen. We gaan meer woningen bouwen waar je kan blijven wonen als je ouder wordt (levensloopbestendig) en waar we wonen en zorg goed kunnen combineren. We willen de verschillende regels en bekostiging van zorg voor ouderen simpeler maken waardoor het makkelijker wordt voor ouderen om thuis te blijven wonen. Financiering voor vrijwillige burgerinitiatieven voor zorgzame buurten wordt zowel landelijk als lokaal structureel verankerd. De wijkverpleegkundige krijgt een centrale rol. Bij complexe zorg kunnen ook specialisten bijspringen en de huisarts ontlasten. Ook vergroten we de kennis over dementie en zetten in op een dementievriendelijke omgeving. Belemmeringen in WLZ, ZVW en WMO voor integrale zorg op wijkniveau worden weggenomen."
"Aanpakken knelpunten voor mensen met een beperking. De zorg voor mensen met een ernstige (meervoudige) beperking dreigt helemaal vast te lopen. GroenLinks-PvdA vindt het onacceptabel dat zorg aan de meest kwetsbare mensen in de samenleving verwaarloosd dreigt te worden. Daarom verbeteren we de financiering van zorginitiatieven voor deze groep. Ouderinitiatieven, waarbij familieleden zorg inkopen en huisvesting regelen, krijgen meer ruimte. Er komen gespecialiseerde vertrouwenspersonen en meer inspectiecapaciteit om misbruik en mishandeling van mensen die niet zelf aan de bel kunnen trekken, te herkennen."
"Overheden die samenwerken. De samenwerking tussen Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen kan en moet beter. We realiseren ons dat veel maatschappelijke opgaven vragen om een uitmuntende samenwerking tussen alle overheidslagen. Daarom geven we de minister van Binnenlandse Zaken meer bevoegdheden en zorgen we voor een onafhankelijke arbiter voor financiële verhoudingen. Dit onafhankelijke orgaan gaat zich bezighouden met het monitoren van de balans tussen taken en middelen, de indexatie van gemeente- en provinciefondsen, en kan knopen doorhakken over financiële geschillen tussen overheidslagen."
"Wachtlijsten worden langer, personeelstekorten zijn nijpend en door vergrijzing neemt die druk alleen maar toe. Bovendien liggen commerciële kapers op de kust die misbruik maken van ons zorgsysteem. Voor hen staat niet het leveren van goede zorg op de eerste plaats, maar het maken van zoveel mogelijk winst. Om onze zorg van topkwaliteit te houden, moeten we nu ingrijpen. We moeten de jeugdzorg hervormen om onze kinderen recht te doen. Om ieders gezondheid te verbeteren, zetten we in op preventie, vroegsignalering en samenwerking. En we zorgen voor voldoende personeel om de werkdruk behapbaar te maken. We werken toe naar een stelsel waarin we zorg breder bezien en meer leunen op samenwerking en solidariteit. Dat is een sterke publieke zorg, waarin iedereen toegang heeft tot goede zorg, betaalbaar en dichtbij."