De regering moet zich in de Europese Unie verzetten tegen plannen om artikel 42 lid 7 van het EU-verdrag uit te breiden naar een gezamenlijk defensiesysteem van de EU. Voor de meeste lidstaten blijft de NAVO de basis voor hun verdediging. Een eigen EU-defensiemechanisme is daarom ongewenst.
Motie van het lid Hoogeveen over zich verzetten tegen het uiteindelijk oprekken van artikel 42, lid 7, van het Verdrag betreffende de Europese Unie tot een EU-collectief defensiemechanisme
De kamer,
constaterende dat artikel 42, lid 7, van het Verdrag betreffende de
Europese Unie een bijstandsverplichting bevat zonder uitgewerkt
EU-kader voor collectieve defensie;
overwegende dat binnen de EU wordt gesproken over verdere operationalisering van deze bepaling en dit ook in de Nederlandse non-paperinzet
vermeld staat;
overwegende dat het Verdrag betreffende de Europese Unie expliciet ook
bepaalt dat voor veel lidstaten de NAVO de basis van hun collectieve
verdediging blijft;
verzoekt de regering zich in Europees verband te verzetten tegen het
uiteindelijk oprekken van artikel 42, lid 7, van het Verdrag betreffende de
Europese Unie tot een EU-collectief defensiemechanisme.
Waarom voor? De partij pleit voor het behoud van nationale soevereiniteit in defensiezaken en stelt dat er 'geen Europees leger' mag komen [2]. Daarnaast benadrukt de partij dat Nederland altijd zelf moet kunnen beslissen over zijn betrokkenheid en dat zij kiezen voor een 'bondgenootschap mét behoud van soevereiniteit' [1]. Het voorkomen van een EU-collectief defensiemechanisme sluit aan bij de wens dat de EU zich niet moet richten op 'verdergaande politieke eenwording die de nationale soevereiniteit ondermijnt' [7] en het afwijzen van overdracht van bevoegdheden aan Brussel [5].
Waarom tegen? Er is geen directe onderbouwing in het programma te vinden om TEGEN de motie te stemmen. De partij ziet de NAVO als 'de hoeksteen' van het veiligheidsbeleid [3] en is voorstander van versterking van de NAVO [4][6], maar nergens wordt gesproken over de noodzaak om de EU-defensie samenwerking via artikel 42 lid 7 uit te breiden tot een collectief mechanisme.
Bronnen:
"BBB staat pal achter Oekraïne in de strijd tegen Russische agressie. Wij steunen militaire hulp, zoals levering van F-16's en werken aan bredere Europese weerbaarheid. Tegelijk blijven we realistisch: geen permanente NAVO-troepen in Oekraïne, toetreding tot de NAVO is onder de huidige omstandigheden niet aan de orde en geen automatische uitbreiding van de EU zonder grondwettelijke instemming. Internationale samenwerking is belangrijk, maar Nederland moet altijd zelf kunnen beslissen over zijn betrokkenheid. Wij kiezen voor bondgenootschap mét behoud van soevereiniteit." (0.712)
"Vetorecht behouden. BBB wil het vetorecht niet afschaffen inzake buitenlands beleid en er komt geen Europees leger." (0.711)
"Onze ambitie is duidelijk: Nederland wordt weer een serieuze en betrouwbare speler binnen de NAVO en wereldwijd. De NAVO blijft de hoeksteen van ons veiligheidsbeleid. We versterken onze Defensie, we vergroten onze veiligheid én we bouwen tegelijkertijd aan onze economie, concurrentiepositie, regio's en onderwijs." (0.695)
"De krijgsmacht vormt een onmisbare pijler van onze nationale veiligheid. Daarom moet Nederland stevig investeren in Defensie, maar wel gericht, verstandig en met oog voor de samenhang met andere domeinen. BBB steunt het versterken van de NAVO en het verhogen van de Nederlandse defensieuitgaven. We nemen het groeipad naar 3,5% van het Bruto Binnenlands Product (BBP) in 2035 als uitgangspunt. Tegelijk willen we dat dit niet ten koste gaat van belangrijke zaken zoals de AOW, betaalbare zorg, het mkb en een leefbaar platteland. Na 2030 gelden voor ons duidelijke voorwaarden voor verdere verhoging van onze defensie-uitgaven, zoals een eerlijke verdeling van kosten binnen de NAVO en geen financiering via Europese schulden of giften." (0.695)
"Geen federaal Europa. Geen verdere overdracht van Nederlandse bevoegdheden en soevereiniteit aan Brussel. BBB staat voor eenheid in verscheidenheid en voor een strenge subsidiariteitstoets. Dit betekent dat Europa alleen die zaken regelt die strikt noodzakelijk zijn en aantoonbaar beter op Europees niveau werken dan wanneer lidstaten dat zelf doen. Europa beperkt zich tot economie, interne markt, defensie, buitenlandbeleid en migratie." (0.685)
"Realistische plannen en doelen onder NAVO-norm. Investeren in veiligheid én Nederland. BBB onderschrijft het belang van een sterke en geloofwaardige krijgsmacht die beschermt wat ons Nederland dierbaar is. We steunen daarom het streven naar een versterking van de NAVO en het verhogen van de Nederlandse defensie-uitgaven. In dat kader is BBB bereid om het door het CPB geschetste ingroeipad naar 3,5% BBP in 2035 als uitgangspunt te nemen, waarbij we ons in de komende kabinetsperiode conformeren aan een structurele intensivering van ruim zes miljard euro in 2030. Deze stap maakt de noodzakelijke versterking van de Nederlandse krijgsmacht via een realistisch, planmatig en stapsgewijs proces mogelijk. Voorop staat dat Nederland een krijgsmacht nodig heeft in volume en vorm die de veiligheid en vrijheid, die ons zo dierbaar is in Nederland, beschermt." (0.683)
"De belangrijkste rol voor de Europese Unie ligt voor BBB op het vlak van economische samenwerking en regionale ontwikkeling. Dit biedt voor Nederland als handelsland veel voordelen. Denk aan samenwerking op het gebied van voedselzekerheid, handel en (defensie)industrie, interne markt, regionale ontwikkeling, infrastructuur, beheersing van migratie en grensbewaking. Overigens mag Brussel wat BBB betreft een pas op de plaats maken. In plaats van steeds verdergaande politieke eenwording die de nationale soevereiniteit ondermijnt, dient de EU zich te richten op praktische samenwerking zonder bureaucratie op terreinen waarop de lidstaten elkaar kunnen vinden en nodig hebben. In de EU hebben lidstaten ruimte om onderling te verschillen. Tegelijk houdt samenwerking respect in voor waarden en mensenrechten die breed zijn aanvaard in de gehele EU. Lidstaten die deze rechten met voeten treden, worden hierop aangesproken." (0.671)