De regering moet onderzoeken of het verhogen van de Aof-premie (premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds) juridisch en maatschappelijk klopt. Het fonds heeft een spaaroverschot van 60 miljard euro, mede door het Aof-overschot van 40 miljard euro. Dit geld groeit sneller dan nodig is voor de daadwerkelijke uitkeringen, wat niet strookt met het doel waarvoor de premies worden geheven.
Motie van de leden Grinwis en Patijn over een analyse van de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid van een veel sneller dan noodzakelijk stijgende Aof-premie
De kamer,
constaterende dat het spaaroverschot in de sociale fondsen steeds groter
wordt en dit jaar circa 60 miljard bedraagt, waarbij het Arbeidsongeschiktheidsfonds met 40 miljard het grootste overschot voor zijn rekening
neemt en dit overschot met vele miljarden per jaar aanzwelt;
overwegende dat implementatie van de voorgenomen maatregelen in het
coalitieakkoord leidt tot nog grotere overschotten;
overwegende dat de Wfsv (Wet financiering sociale verzekeringen)
duidelijk regelt voor welk doel er premies worden geheven, maar dat er
ondertussen een kloof is ontstaan tussen doel en praktijk, die niet los kan
worden gezien van het onderscheid tussen het inkomsten- en uitgavenkader in het begrotingsbeleid en de politieke keuzes die het afgelopen
decennium zijn gemaakt;
verzoekt de regering de juridische houdbaarheid en maatschappelijke
wenselijkheid te analyseren van de huidige praktijk van een veel sneller
stijgende Aof-premie dan noodzakelijk voor de arbeidsongeschiktheidsuitgaven, waar nodig consequenties aan deze analyse te verbinden, en de
Kamer hierover uiterlijk voor de eerstvolgende begrotingsbehandeling
van SZW te informeren.
Argumenten voor: De partij stelt dat het stelsel van arbeidsongeschiktheid aan herziening toe is [2] en dat zij dit 'toekomstbestendig' willen maken [3]. Aangezien de motie verzoekt om juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid te analyseren van de huidige premiepraktijk, past dit binnen de ambitie om het stelsel te vernieuwen en eerlijker of eenvoudiger te maken [1].
Argumenten tegen: De partij hecht waarde aan 'houdbare overheidsfinanciën' en zoekt naar ruimte in de begroting voor investeringen [4][5]. Het kan zijn dat de partij de huidige opbouw van het spaaroverschot in sociale fondsen ziet als een noodzakelijke buffer voor gezondere overheidsfinanciën op lange termijn [4], waardoor zij een analyse van de premiehoogte op dit moment niet prioriteert.
Bronnen:
"We herzien het stelsel voor de arbeidsongeschiktheidsverzekering met de nadruk op passend werk, snellere interventie, preventie en duurzame re-activatie, op basis van het advies van de Octas, in relatie tot de Ziektewet. Het moet ook eenvoudiger, duidelijker en eerlijker. Dat doen we samen met sociale partners. Ook vragen we expliciet ervaringsdeskundigen om mee te denken."
"Het stelsel van loondoorbetaling bij ziekte (Poortwachter) en arbeidsongeschiktheid (WIA) is aan herziening toe. Het ziekteverzuim en de instroom in de WIA nemen fors toe, juist ook bij jongvolwassenen, en de uitstroom is laag. Voor werkgevers knelt de twee jaar loondoorbetalingmet bijbehorende verplichtingen en de uitvoering door het UWV loopt vast, ook door de vele herkeuringen. Het stelsel biedt mensen onvoldoende zekerheid als werken echt niet meer kan én daagt onvoldoende uit om - waar dat wel kan - weer passend werk te vinden. Terwijl we iedereen hard nodig hebben."
"We zetten duurzame stappen om de oplopende zorgkosten te beheersen, ons belastingen toeslagenstelsel te vereenvoudigen en het stelsel van ziekte en arbeidsongeschiktheid toekomstbestendig te maken."
"Het CDA staat voor houdbare overheidsfinanciën. Juist door op korte termijn meer ruimte te zoeken, kunnen we de keuzes maken die op lange termijn tot gezondere overheidsfinanciën leiden."
"Om onze defensie-uitgaven te financieren zullen we ruimte moeten maken in de begroting."