De regering moet onderzoeken of het verhogen van de premies voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds juridisch en maatschappelijk klopt. De sociale fondsen hebben nu een overschot van 60 miljard euro, waarvan het fonds voor arbeidsongeschiktheid het grootste deel bevat. Het is onduidelijk waarom de premies sneller stijgen dan nodig is voor de uitgaven aan arbeidsongeschiktheid.
Motie van de leden Grinwis en Patijn
De kamer,
constaterende dat het spaaroverschot in de sociale fondsen steeds groter wordt
en ditjaar ca. € 60 miljard bedraagt, waarbij het Arbeidsongeschiktheidsfonds
met ca. € 40 miljard het grootste overschot voor zijn rekening neemt en dit
overschot met vele miljarden per jaar aanzwelt;
overwegende dat implementatie van de voorgenomen maatregelen in het
coalitieakkoord leiden tot nog grotere overschotten;
overwegende dat de Wfsv (Wet financiering sociale verzekeringen) duidelijk regelt
voor welk doel er premies worden geheven, maar dat er ondertussen een kloof is
ontstaan tussen doel en praktijk, die niet los kan worden gezien van het
onderscheid tussen het inkomsten- en uitgavenkader in het begrotingsbeleid en
de politieke keuzes die het afgelopen decennium zijn gemaakt;
verzoekt de regering de juridische houdbaarheid en maatschappelijke
wenselijkheid te analyseren van de huidige praktijk van een veel sneller stijgende
aof-premie dan noodzakelijk voor de arbeidsongeschiktheidsuitgaven, waar nodig
consequenties aan deze analyse te verbinden, en de Kamer hierover uiterlijk voor
de eerstvolgende begrotingsbehandeling van SZW te informeren.
Waarom voor? De partij stelt dat het essentieel is om te kijken naar de huidige 'kostendekkendheid van de premie' bij werknemersverzekeringen om te voorkomen dat deze veranderen in voorzieningen waar vervolgens op bezuinigd wordt [2]. Daarnaast geeft de partij aan dat politiek over keuzes gaat en zij waken voor de 'lange termijn' en het voorkomen van afschuiven van financiële keuzes naar de toekomst [4][1]. Een analyse naar de houdbaarheid van de huidige premieopbouw sluit aan bij dit streven naar financiële transparantie en doelmatigheid.
Waarom tegen? Er is geen directe aanwijzing in de tekst om tegen een analyse van de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid te stemmen. Echter, de partij geeft aan dat zij investeringen in publieke voorzieningen belangrijk vindt [3]. Men zou kunnen beredeneren dat het behouden van financiële buffers in sociale fondsen een vorm van voorzorg is, al is er geen expliciete tekst die het huidige overschot in het AOF verdedigt.
Bronnen:
"Achtergelaten rekeningen. De laatste jaren is er alleen maar oog geweest voor de korte termijn en zijn alle belangrijke maatschappelijke en financiële keuzes doorgeschoven. Wij kiezen voor een blik op de lange termijn en kiezen voor hervormingen die ons land sterker en socialer maken." (0.677)
"Sterke werknemersverzekeringen. Werknemersverzekeringen zijn een groot goed. De WW en de WIA beschermen werknemers tegen veel inkomensverlies wanneer je je baan verliest of ziek wordt. We voorkomen dat dit type verzekeringen veranderen in voorzieningen zodat er niet vervolgens op kan worden bezuinigd. Het is daarvoor belangrijk dat de regie stevig in handen is van werknemers en werkgevers. Daarom kijken we naar de huidige kostendekkendheid van de premie." (0.671)
"Investeren in onze toekomst. We worden geconfronteerd met grote uitdagingen als het gaat om ongelijkheid, veiligheid en klimaatverandering. Dat vraagt grote inspanning van de samenleving en vergt keuzes. Wij kiezen ervoor om te investeren in de publieke voorzieningen, economie, infrastructuur en veiligheid. Op lange termijn heeft Nederland er baat bij dat we die investeringen nu doen en niet uitstellen. Dat kost wat, maar de prijs van niks doen is op lange termijn alleen maar hoger." (0.663)
"In de kern gaat politiek over keuzes maken. Vaak zijn dat financiële keuzes. Ons uitgangspunt is daarbij altijd helder geweest: we vragen de sterkste schouders de zwaarste lasten te dragen. Omdat we weten dat waardevolle zaken in het leven niet altijd de juiste financiële waarde krijgen toegedicht, houden we brede welvaart en de lange termijn scherp in het oog." (0.661)