De regering moet onderzoeken of het verhogen van de Aof-premie (premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds) juridisch en maatschappelijk klopt. Het fonds heeft een spaaroverschot van 60 miljard euro, mede door het Aof-overschot van 40 miljard euro. Dit geld groeit sneller dan nodig is voor de daadwerkelijke uitkeringen, wat niet strookt met het doel waarvoor de premies worden geheven.
Motie van de leden Grinwis en Patijn over een analyse van de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid van een veel sneller dan noodzakelijk stijgende Aof-premie
De kamer,
constaterende dat het spaaroverschot in de sociale fondsen steeds groter
wordt en dit jaar circa 60 miljard bedraagt, waarbij het Arbeidsongeschiktheidsfonds met 40 miljard het grootste overschot voor zijn rekening
neemt en dit overschot met vele miljarden per jaar aanzwelt;
overwegende dat implementatie van de voorgenomen maatregelen in het
coalitieakkoord leidt tot nog grotere overschotten;
overwegende dat de Wfsv (Wet financiering sociale verzekeringen)
duidelijk regelt voor welk doel er premies worden geheven, maar dat er
ondertussen een kloof is ontstaan tussen doel en praktijk, die niet los kan
worden gezien van het onderscheid tussen het inkomsten- en uitgavenkader in het begrotingsbeleid en de politieke keuzes die het afgelopen
decennium zijn gemaakt;
verzoekt de regering de juridische houdbaarheid en maatschappelijke
wenselijkheid te analyseren van de huidige praktijk van een veel sneller
stijgende Aof-premie dan noodzakelijk voor de arbeidsongeschiktheidsuitgaven, waar nodig consequenties aan deze analyse te verbinden, en de
Kamer hierover uiterlijk voor de eerstvolgende begrotingsbehandeling
van SZW te informeren.
Argumenten voor: De partij stelt dat de 'lastendruk is te hoog geworden' en dat de overheid geld uitgeeft zonder dat daar een duidelijk rendement tegenover staat [3]. Daarnaast benadrukt de partij het belang van 'begrotingsdiscipline' en stelt zij dat tegenvallers 'niet automatisch lastenverhoging' mogen betekenen [2]. Het kritisch onderzoeken van de Aof-premie en het spaaroverschot past bij de wens om de hoge lastendruk te adresseren en de inefficiëntie in het begrotingsbeleid aan te pakken.
Argumenten tegen: Er is geen directe argumentatie in de verstrekte fragmenten om de huidige praktijk van premieheffing te steunen. Wel stelt de partij dat het ziekte- en arbeidsongeschiktheidsstelsel 'weer werkbaar' moet worden gemaakt [1], wat mogelijk ook financiële stabiliteit van de fondsen impliceert, hoewel dit niet expliciet gekoppeld wordt aan de omvang van de huidige reserves.
Bronnen:
"Het ziekte- en arbeidsongeschiktheidsstelsel weer werkbaar maken."
"Dat tegenvallers niet automatisch lastenverhoging betekenen. Begrotingsdiscipline staat voorop. De eerste stap is het versoberen of temporiseren van niet-kernuitgaven."
"Investeringen en onze arbeidsproductiviteit nemen af, en door toenemende regeldruk, energieproblematiek, per -soneelstekorten en beleidsonzekerheid verslechtert ons vestigingsklimaat. Tegelijkertijd hebben we na jarenlange versnippering van beleid en een enorme hoeveelheid aan subsidies nu een belastingsysteem dat zelfs experts niet meer begrijpen; van eenvoud en eerlijkheid is weinig over. De lastendruk is te hoog geworden en de overheid geeft steeds meer geld uit zonder dat daar altijd een duidelijk rendement tegenover staat. Bovendien leidt het complexe belasting- en toeslagenstelsel ertoe dat mensen met lagere en middeninkomens er amper op vooruitgaan als ze meer gaan werken."