De regering moet onderzoeken of het verhogen van de Aof-premie (premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds) juridisch en maatschappelijk klopt. Het fonds heeft een spaaroverschot van 60 miljard euro, mede door het Aof-overschot van 40 miljard euro. Dit geld groeit sneller dan nodig is voor de daadwerkelijke uitkeringen, wat niet strookt met het doel waarvoor de premies worden geheven.
Motie van de leden Grinwis en Patijn over een analyse van de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid van een veel sneller dan noodzakelijk stijgende Aof-premie
De kamer,
constaterende dat het spaaroverschot in de sociale fondsen steeds groter
wordt en dit jaar circa 60 miljard bedraagt, waarbij het Arbeidsongeschiktheidsfonds met 40 miljard het grootste overschot voor zijn rekening
neemt en dit overschot met vele miljarden per jaar aanzwelt;
overwegende dat implementatie van de voorgenomen maatregelen in het
coalitieakkoord leidt tot nog grotere overschotten;
overwegende dat de Wfsv (Wet financiering sociale verzekeringen)
duidelijk regelt voor welk doel er premies worden geheven, maar dat er
ondertussen een kloof is ontstaan tussen doel en praktijk, die niet los kan
worden gezien van het onderscheid tussen het inkomsten- en uitgavenkader in het begrotingsbeleid en de politieke keuzes die het afgelopen
decennium zijn gemaakt;
verzoekt de regering de juridische houdbaarheid en maatschappelijke
wenselijkheid te analyseren van de huidige praktijk van een veel sneller
stijgende Aof-premie dan noodzakelijk voor de arbeidsongeschiktheidsuitgaven, waar nodig consequenties aan deze analyse te verbinden, en de
Kamer hierover uiterlijk voor de eerstvolgende begrotingsbehandeling
van SZW te informeren.
Argumenten voor: De partij stelt dat grote fondsen buiten de Rijksbegroting het beleid onoverzichtelijk maken en leiden tot minder democratische controle [2]. Het is wenselijk dat uitgaven doelmatig worden besteed en beter te verantwoorden zijn richting de belastingbetaler [2]. Tevens wil de partij bezuinigen op inefficiënt beleid en uitgaven die geen sociaal rendement opleveren [1]. Het analyseren van de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid van de huidige premiepraktijk sluit aan bij de wens voor verantwoorde besteding van middelen.
Argumenten tegen: De partij hecht waarde aan het behoud van het vangnet, waaronder de WIA [3]. Een analyse die leidt tot het verlagen van de arbeidsongeschiktheidsfondsen zou theoretisch de stabiliteit of het vangnet kunnen raken, hoewel de motie expliciet vraagt naar de houdbaarheid van een 'sneller stijgende premie dan noodzakelijk'.
Bronnen:
"Te bezuinigen op inefficiënt beleid en uitgaven die geen sociaal rendement opleveren."
"Klimaatfonds. BBB haalt alle nog niet gealloceerde middelen met uitzondering van de middelen voor kernenergie en groene gasproductie uit het Klimaatfonds. Grote fondsen buiten de Rijksbegroting maken het beleid onoverzichtelijk en leiden tot minder democratische controle. Toekomstige klimaatmaatregelen moeten wat ons betreft in de reguliere begroting meelopen, zodat elke euro doelmatig wordt besteed en beter te verantwoorden is richting de belastingbetaler."
"Het vangnet behouden: WW, Ziektewet en WIA blijven als vangnet overeind."