Onderzoek naar premies arbeidsongeschiktheid

De regering moet onderzoeken of het verhogen van de premies voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds juridisch en maatschappelijk klopt. De sociale fondsen hebben nu een overschot van 60 miljard euro, waarvan het fonds voor arbeidsongeschiktheid het grootste deel bevat. Het is onduidelijk waarom de premies sneller stijgen dan nodig is voor de uitgaven aan arbeidsongeschiktheid.

Motie van de leden Grinwis en Patijn

De kamer, constaterende dat het spaaroverschot in de sociale fondsen steeds groter wordt en ditjaar ca. € 60 miljard bedraagt, waarbij het Arbeidsongeschiktheidsfonds met ca. € 40 miljard het grootste overschot voor zijn rekening neemt en dit overschot met vele miljarden per jaar aanzwelt; overwegende dat implementatie van de voorgenomen maatregelen in het coalitieakkoord leiden tot nog grotere overschotten; overwegende dat de Wfsv (Wet financiering sociale verzekeringen) duidelijk regelt voor welk doel er premies worden geheven, maar dat er ondertussen een kloof is ontstaan tussen doel en praktijk, die niet los kan worden gezien van het onderscheid tussen het inkomsten- en uitgavenkader in het begrotingsbeleid en de politieke keuzes die het afgelopen decennium zijn gemaakt; verzoekt de regering de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid te analyseren van de huidige praktijk van een veel sneller stijgende aof-premie dan noodzakelijk voor de arbeidsongeschiktheidsuitgaven, waar nodig consequenties aan deze analyse te verbinden, en de Kamer hierover uiterlijk voor de eerstvolgende begrotingsbehandeling van SZW te informeren.
22 april | CU, GL-PvdA |

Partijstandpunten

D66VVDGL-PvdAPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma DENK over dit onderwerp

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Waarom voor? De motie vraagt om een onderzoek naar de rechtmatigheid en wenselijkheid van premieheffingen die verder gaan dan noodzakelijk voor de uitvoering van sociale verzekeringen, wat aansluit bij de wens van de partij om fondsen doelmatiger in te zetten [1] en de bestaanszekerheid van mensen met lage- en middeninkomens te versterken [2]. Het analyseren van een onnodig snelle stijging van premielasten kan bijdragen aan het betaalbaar houden van het leven voor burgers.

Waarom tegen? Hoewel de partij een sterk sociaal stelsel voorstaat [3], biedt het programma geen expliciet kader voor het beheer van de specifieke sociale fondsen zoals het Arbeidsongeschiktheidsfonds. Men zou kunnen aanvoeren dat de huidige zekerheid van het sociaal stelsel niet verstoopt mag worden door wijzigingen in de financieringsstructuur.

Bronnen:

  1. "Op fiscaal gebied kan dekking worden gerealiseerd door een eerlijkere bijdrage uit de winsten van grote bedrijven en van de superrijken. Wij verhogen daarom de winstbelasting voor grote bedrijven en schaffen ondoelmatige belastingvoordelen die de ongelijkheid vergroten af. Binnen de inkomstenbelasting zorgen wij voor een rechtvaardigere verdeling door van superrijken een eerlijke bijdrage te vragen. Deze eerlijke bijdrage vragen wij ook van zeer grote vermogens. De grote vervuilende bedrijven moeten ook hun eerlijke deel bijdragen, volgens het principe dat de vervuiler betaalt. Aanvullende dekking kan worden gevonden door een doelmatigheidsslag binnen de overheid en het anders inzetten van bestaande fondsen. Tot slot heeft bij optredende begrotingstekorten het altijd eerst de voorkeur om in te zetten op een doelmatigere overheid, waarbij de uitgaven voor de sociale zekerheid, de zorg en het onderwijs worden ontzien en altijd op peil blijven." (0.699)
  2. "DENK wil een sterke verzorgingsstaat met dienstverlening van de hoogste kwaliteit voor alle Nederlanders. Wij zetten in op een overheid die de maatschappelijke ongelijkheid de komende periode fors verkleint. Wij staan daarom voor meer geld voor het onderwijs, voor betaalbare woningen, voor het openbaar vervoer, voor de zorg en voor andere publieke voorzieningen. We versterken de bestaanszekerheid door het invoeren van belastingverlagingen voor mensen met lage- en middeninkomens en investeren in toereikende tegemoetkomingen. Wij maken geld vrij voor de bestrijding van armoede. Door het afschaffen van het eigen risico, het verlagen van de zorgpremie, het betaalbaar houden van huren en het verlagen van de BTW zorgen we ervoor dat het leven van mensen weer betaalbaar wordt." (0.670)
  3. "Wij staan voor een stevig sociaal stelsel. Werkloosheidsuitkeringen en bijstandsuitkeringen zullen voldoende stijgen met de prijzen om de koopkracht van mensen op peil te houden. De koppeling met het minimumloon blijft bestaan. Het bestaansminimum wordt beter afgestemd op wat mensen werkelijk nodig hebben om rond te komen en de bijstandsuitkering in combinatie met toeslagen gaat hier aan voldoen." (0.655)