Onderzoek overschotten Arbeidsongeschiktheidsfonds

De regering moet onderzoeken of het verhogen van de Aof-premie (premie voor het Arbeidsongeschiktheidsfonds) juridisch en maatschappelijk klopt. Het fonds heeft een spaaroverschot van 60 miljard euro, mede door het Aof-overschot van 40 miljard euro. Dit geld groeit sneller dan nodig is voor de daadwerkelijke uitkeringen, wat niet strookt met het doel waarvoor de premies worden geheven.

Motie van de leden Grinwis en Patijn over een analyse van de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid van een veel sneller dan noodzakelijk stijgende Aof-premie

De kamer, constaterende dat het spaaroverschot in de sociale fondsen steeds groter wordt en dit jaar circa 60 miljard bedraagt, waarbij het Arbeidsongeschiktheidsfonds met 40 miljard het grootste overschot voor zijn rekening neemt en dit overschot met vele miljarden per jaar aanzwelt; overwegende dat implementatie van de voorgenomen maatregelen in het coalitieakkoord leidt tot nog grotere overschotten; overwegende dat de Wfsv (Wet financiering sociale verzekeringen) duidelijk regelt voor welk doel er premies worden geheven, maar dat er ondertussen een kloof is ontstaan tussen doel en praktijk, die niet los kan worden gezien van het onderscheid tussen het inkomsten- en uitgavenkader in het begrotingsbeleid en de politieke keuzes die het afgelopen decennium zijn gemaakt; verzoekt de regering de juridische houdbaarheid en maatschappelijke wenselijkheid te analyseren van de huidige praktijk van een veel sneller stijgende Aof-premie dan noodzakelijk voor de arbeidsongeschiktheidsuitgaven, waar nodig consequenties aan deze analyse te verbinden, en de Kamer hierover uiterlijk voor de eerstvolgende begrotingsbehandeling van SZW te informeren.
22 april | CU, GL-PvdA | Aangenomen: 143–7 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdAPVVCDAJA21FVDBBBCUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS
Markusz

Verkiezingsprogramma DENK

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij stelt dat aanvullende dekking voor hun beleid kan worden gevonden door het 'anders inzetten van bestaande fondsen' [1]. Omdat de motie constateert dat er zeer grote spaaroverschotten in sociale fondsen zijn waarvoor een juridische en maatschappelijke analyse wordt gevraagd, sluit dit aan bij de bereidheid van de partij om kapitaal uit fondsen anders in te zetten in plaats van het onbenut te laten.

Argumenten tegen: Er is geen directe passage in het verkiezingsprogramma die tegen het onderzoeken van de houdbaarheid en wenselijkheid van Aof-premies spreekt. Het programma legt wel de nadruk op een 'stevig sociaal stelsel' [2], waardoor men kritisch zou kunnen staan tegenover maatregelen die de financiering van het arbeidsongeschiktheidsfonds op de lange termijn zouden kunnen verzwakken.

Bronnen:

  1. "Op fiscaal gebied kan dekking worden gerealiseerd door een eerlijkere bijdrage uit de winsten van grote bedrijven en van de superrijken. Wij verhogen daarom de winstbelasting voor grote bedrijven en schaffen ondoelmatige belastingvoordelen die de ongelijkheid vergroten af. Binnen de inkomstenbelasting zorgen wij voor een rechtvaardigere verdeling door van superrijken een eerlijke bijdrage te vragen. Deze eerlijke bijdrage vragen wij ook van zeer grote vermogens. De grote vervuilende bedrijven moeten ook hun eerlijke deel bijdragen, volgens het principe dat de vervuiler betaalt. Aanvullende dekking kan worden gevonden door een doelmatigheidsslag binnen de overheid en het anders inzetten van bestaande fondsen. Tot slot heeft bij optredende begrotingstekorten het altijd eerst de voorkeur om in te zetten op een doelmatigere overheid, waarbij de uitgaven voor de sociale zekerheid, de zorg en het onderwijs worden ontzien en altijd op peil blijven."
  2. "Wij staan voor een stevig sociaal stelsel. Werkloosheidsuitkeringen en bijstandsuitkeringen zullen voldoende stijgen met de prijzen om de koopkracht van mensen op peil te houden. De koppeling met het minimumloon blijft bestaan. Het bestaansminimum wordt beter afgestemd op wat mensen werkelijk nodig hebben om rond te komen en de bijstandsuitkering in combinatie met toeslagen gaat hier aan voldoen."