Onafhankelijk toezicht op fraude bij Defensie
De regering moet de verantwoordelijkheid voor het bestrijden van fraude en corruptie bij Defensie leggen bij een onafhankelijke partij. De risico's op fraude en corruptie zijn groot en nemen toe door de stijgende uitgaven. Daarom is onafhankelijk toezicht nodig, los van de afdelingen die de inkoop en uitvoering doen.
Motie van het lid Piri c.s. over de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van fraude- en corruptierisico's beleggen bij een onafhankelijke functionaris
De kamer, constaterende dat de verantwoordelijkheid voor het beheersen van fraude- en corruptierisico’s bij Defensie is belegd in de commandantenlijn en pas in het derde kwartaal van 2026 wordt besloten welke functionaris hiervoor primair verantwoordelijk wordt; overwegende dat Defensie zelf erkent dat de fraude- en corruptierisico’s groot zijn en verder toenemen door de sterk groeiende uitgaven, en dat het beheersen daarvan vraagt om toezicht dat onafhankelijk staat van de organisatieonderdelen die de inkoop en uitvoering verzorgen; verzoekt de regering de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van fraude- en corruptierisico’s te beleggen bij een functionaris of orgaan dat onafhankelijk opereert van de inkoop- en commandantenlijn, en de Kamer hierover voor Prinsjesdag 2026 te informeren.10 juni | D66, SP |
Stemverwachting
Verkiezingsprogramma CU
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)
Argumenten voor: De partij benadrukt dat defensie, als ultiem machtsmiddel, onderdeel moet zijn van een beleid met 'voldoende politieke controle' [1]. Daarnaast ziet de partij de rechtsorde bedreigd door zaken als 'criminele ondermijning' [3]. Omdat de partij ook aangeeft dat de overheid haar rol bij 'aanbestedingen' moet verbeteren [4] en er de komende jaren 'fors' geïnvesteerd gaat worden in defensie [2], sluit het verzoek om onafhankelijk toezicht op fraude en corruptie aan bij de wens om de rechtsorde te beschermen en de inkoop van defensiegoederen te reguleren.
Argumenten tegen: De tekst bevat geen informatie die kan worden gebruikt om tegen de motie te stemmen of die pleit voor het behouden van de huidige verantwoordelijkheid binnen de commandantenlijn.
Bronnen:
- "De Russische inval in de Oekraïne heeft pijnlijk duidelijk gemaakt dat vrede en vrijheid niet vanzelfsprekend is. Vrijheid kan niet zonder bescherming. De krijgsmacht heeft een duidelijke taak bij het bewaken van die vrijheid, door het grondgebied van Nederland en onze bondgenoten te beschermen en door het bevorderen van de internationale rechtsorde. De nieuwe NAVO-norm vraagt veel van de Nederlandse schatkist, defensieorganisatie en defensie-industrie, maar is noodzakelijk om onze vrijheden te kunnen verdedigen. Onze inzet van de krijgsmacht is onderdeel van een doordachte integrale benadering, in afstemming met de inzet van diplomatie, internationale- en ontwikkelingssamenwerking. Juist omdat het bij defensie om een ultiem machtsmiddel gaat, namelijk de inzet van wapens en militairen, is het belangrijk dat defensie onderdeel is van een integraal veiligheidsbeleid met voldoende politieke controle."
- "We investeren de komende jaren fors in defensie om te kunnen voldoen aan de NAVO-norm om in 2035 3,5% van ons BBP uit te geven aan defensie en daarnaast 1,5% aan bijvoorbeeld infrastructuur die ook defensie ten goede komt. Naast financiële ruimte is er fors meer fysieke ruimte nodig om te kunnen uitbreiden en om meer op Nederlands grondgebied te kunnen oefenen. De uitbreiding van kazernes en oefenterreinen gebeurt altijd in afstemming met lokale overheden. Er wordt zo veel mogelijk rekening gehouden met lokale wensen, bijvoorbeeld als het gaat om infrastructuur. Bij nieuwe kazernes kijken we met nadruk naar gebieden waar deze ook een bijdrage kunnen leveren aan economische ontwikkeling en werkgelegenheid."
- "Vrijheid en democratie zijn niet vanzelfsprekend. Er is een oorlog gaande in Europa. Toenemende geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid en een schemergebied tussen oorlog en vrede. In een instabiele wereld moeten Europa en Nederland meer op eigen benen staan om onze veiligheid en democratische rechtsorde te beschermen en weerbaarder te worden. De rechtsstaat en ons vrije democratische bestel staan niet alleen onder druk van (sabotage door) andere landen, maar ook door terroristische dreiging van het jihadisme, criminele ondermijning of extremistische netwerken die onze rechtsorde bedreigen."
- "Het Rijk moet haar rol beter pakken om bij te dragen aan verduurzaming en om het mkb en sociale ondernemingen te betrekken bij aanbestedingen. We maken lokaal, duurzaam en biologisch inkopen de norm, ook bij aanbestedingen. Aanbesteden moet anders: de grens voor directe gunning aan het mkb wordt verhoogd, teksten bij aanbestedingen worden leesbaar en we stellen praktijkvoorbeelden van eenvoudiger inkopen ter beschikking. In het kader van strategische autonomie geven we de voorkeur aan de inkoop van Europese goederen en diensten, om de afhankelijkheid van China en de VS te verminderen."