Onafhankelijk toezicht op fraude bij Defensie

De regering moet de verantwoordelijkheid voor het bestrijden van fraude en corruptie bij Defensie leggen bij een onafhankelijke partij. De risico's op fraude en corruptie zijn groot en nemen toe door de stijgende uitgaven. Daarom is onafhankelijk toezicht nodig, los van de afdelingen die de inkoop en uitvoering doen.

Motie van het lid Piri c.s. over de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van fraude- en corruptierisico's beleggen bij een onafhankelijke functionaris

De kamer, constaterende dat de verantwoordelijkheid voor het beheersen van fraude- en corruptierisico’s bij Defensie is belegd in de commandantenlijn en pas in het derde kwartaal van 2026 wordt besloten welke functionaris hiervoor primair verantwoordelijk wordt; overwegende dat Defensie zelf erkent dat de fraude- en corruptierisico’s groot zijn en verder toenemen door de sterk groeiende uitgaven, en dat het beheersen daarvan vraagt om toezicht dat onafhankelijk staat van de organisatieonderdelen die de inkoop en uitvoering verzorgen; verzoekt de regering de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van fraude- en corruptierisico’s te beleggen bij een functionaris of orgaan dat onafhankelijk opereert van de inkoop- en commandantenlijn, en de Kamer hierover voor Prinsjesdag 2026 te informeren.
10 juni | PRO, D66, SP | Aangenomen: 134–16 |

Stemuitslag

D66VVDPROPVVCDAFVDBBBCUDENKPvdDSGPSPKeijzerVolt50PLUS
JA21Markusz

Verkiezingsprogramma GL-PvdA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 95%)

Argumenten voor: De partij wil een verantwoord investeringsplan voor defensie waarbij transparant wordt vastgelegd hoe belangenverstrengeling en lobby-invloeden worden vermeden [1]. Daarnaast streeft de partij naar een transparante overheid door de positie en onafhankelijkheid van toezichthouders wettelijk te versterken [2]. Ook het bestrijden van corruptie door investeringen in recherchecapaciteit [4] en het versterken van democratische controle [3] zijn speerpunten van de partij.

Argumenten tegen: Er is in het verkiezingsprogramma geen informatie gevonden die als argument tegen de motie kan dienen.

Bronnen:

  1. "Een verantwoord investeringsplan. Voor het opbouwen van een sterke krijgsmacht zijn forse investeringen nodig en veel tijd. Daar moet een verantwoord investeringsplan voor komen. Vooraf moet duidelijk zijn waarin we gaan investeren, of deze investeringen het internationaal humanitair recht respecteren, en of defensie en de industrie dat geld ook goed kunnen uitgeven. Daarbij streven we naar maximale openbaarheid, onderzoeken we vooraf de belangen van de defensie-industrie en leggen we transparant vast hoe we mogelijke lobby-invloeden en belangenconflicten vermijden. Zo voorkomen we verspilling en onnodige prijsstijgingen. Ook kunnen we kosten besparen met betere samenwerking in Europa bij het inkopen van munitie en wapensystemen."
  2. "Een kritische en transparante overheid. Zonder toezicht en handhaving verliest elke wet- en regelgeving haar kracht. Zo raken burgers het vertrouwen in de overheid kwijt. Daarom versterken we de positie van onze toezichthouders met mensen en middelen. We leggen hun onafhankelijkheid wettelijk vast. We geven ambtenaren ruimte om deel te nemen aan het publieke debat en hun mening vrij te uiten. Toezichthouders krijgen een sterkere, wettelijk verankerde positie om onafhankelijk te opereren. We versterken het Huis voor Klokkenluiders zodat melders van misstanden altijd beschermd zijn. Dat geldt zowel voor het toezicht op het Openbaar Bestuur, bijvoorbeeld de Algemene Rekenkamer, Nationale Ombudsman, Inspectie Openbare Orde en Veiligheid, als voor de andere sectoren, waaronder de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Kansspelautoriteit, Autoriteit Consument en Markt, Autoriteit Persoonsgegevens, Inspectie Gezondheidszorg, en Onderwijsinspectie."
  3. "Een controleerbare overheid. Democratische controle op uitvoeringsinstanties als de Belastingdienst, het UWV, de IND en DUO wordt versterkt, met onafhankelijke klachtencommissies, periodieke burgerpanels en structurele rapportage aan het parlement."
  4. "Wittenboordencriminaliteit onder de loep. Door ingewikkelde constructies en diepe zakken blijft dit soort criminaliteit vaak verborgen. Financiële structuren worden daarom beter geregistreerd in een centraal aandeelhoudersregister en de capaciteit van de FIU wordt uitgebreid. We investeren in recherchecapaciteit op cybercrime, witwassen en corruptie. We treden hard op tegen criminelen die door diplomafraude infiltreren in zorg en onderwijs."