Onafhankelijk toezicht op fraude bij Defensie
De regering moet de verantwoordelijkheid voor het bestrijden van fraude en corruptie bij Defensie leggen bij een onafhankelijke partij. De risico's op fraude en corruptie zijn groot en nemen toe door de stijgende uitgaven. Daarom is onafhankelijk toezicht nodig, los van de afdelingen die de inkoop en uitvoering doen.
Motie van het lid Piri c.s. over de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van fraude- en corruptierisico's beleggen bij een onafhankelijke functionaris
De kamer, constaterende dat de verantwoordelijkheid voor het beheersen van fraude- en corruptierisico’s bij Defensie is belegd in de commandantenlijn en pas in het derde kwartaal van 2026 wordt besloten welke functionaris hiervoor primair verantwoordelijk wordt; overwegende dat Defensie zelf erkent dat de fraude- en corruptierisico’s groot zijn en verder toenemen door de sterk groeiende uitgaven, en dat het beheersen daarvan vraagt om toezicht dat onafhankelijk staat van de organisatieonderdelen die de inkoop en uitvoering verzorgen; verzoekt de regering de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van fraude- en corruptierisico’s te beleggen bij een functionaris of orgaan dat onafhankelijk opereert van de inkoop- en commandantenlijn, en de Kamer hierover voor Prinsjesdag 2026 te informeren.10 juni | D66, SP |
Stemverwachting
Verkiezingsprogramma JA21
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 75%)
Argumenten voor: De partij streeft naar een 'efficiënte' krijgsmacht [1] en wil dat zowel de defensie-industrie als de krijgsmacht 'effectief en verantwoord' worden opgebouwd [4]. Omdat de partij juist inzet op zeer grote investeringen en defensie-uitgaven [15063, 15076], is het beheersen van fraude en corruptie essentieel om deze middelen verantwoord en efficiënt te kunnen gebruiken.
Argumenten tegen: De partij pleit voor 'minder belemmerende regelgeving' [2] en wil dat Defensie een 'uitzonderingspositie op wet- en regelgeving' krijgt [3]. Dit zou kunnen duiden op een weerstand tegen het toevoegen van nieuwe, onafhankelijke toezichthoudende organen die als extra regeldruk worden ervaren.
Bronnen:
- "De belangrijkste kerntaak van de overheid is het bescher -men van de Nederlandse burgers en belangen. Daarvoor is een efficiënte, goed uitgeruste en schaalbare krijgsmacht cruciaal. De jarenlange verwaarlozing van Defensie heeft ons kwetsbaar gemaakt in een wereld die steeds instabieler wordt. Een geordende krijgsmacht draagt immers bij aan de autonomie van ons land. JA21 heeft de afgelo -pen jaren bewezen dé defensiepartij van Nederland te zijn, met onder meer de hoogste doorgerekende defensie-uitgaven in het verkiezingsprogramma voor de Tweede Kamerverkiezingen van 2023, en het wettelijk verankeren van de 2% NAVO-norm. Met onze voorstellen versterken we onze defensiecapaciteit verder, met het oog op de toekomst."
- "De Nederlandse defensie-industrie versterken door minder belemmerende regelgeving en vergunningseisen, en door het verstrekken van langdurige opdrachten. Zo stimuleren we innovatie en werkgelegenheid in eigen land."
- "De krijgsmacht moet op innovatieve wijze de laatste tech -nologische ontwikkelingen toepassen in de organisatie, waaronder met de integratie van drones en AI. Ook ver -groten we het aantal oefenterreinen in Nederland om de geoefendheid van onze eenheden veilig en effectief op peil te houden. Defensie krijgt hiervoor een uitzonderings -positie op wet- en regelgeving. Daarnaast wil JA21 naast hoog- ook productie van laagtechnologische munitie in Nederland. Dit moet met het aangaan van lange-termijn orders economisch levensvatbaar worden gemaakt."
- "Wij werken lineair toe naar 3,5% + 1,5% van het nationaal inkomen aan defensie(gerelateerde)-uitgaven in 2035. Jaarlijks niet-benutte middelen worden ondergebracht in het bestaande Defensiematerieelbegrotingsfonds, waar -mee grote materiële investeringen mogelijk blijven zon -der het jaarbudget te belasten. Voor de defensie-indus -trie schrapt JA21 belemmerende regelgeving en zet het in op langdurige opdrachten binnen Nederland. Alleen zo kunnen we onze krijgsmacht en onze defensie-industrie effectief en verantwoord opbouwen."