De regering moet de verantwoordelijkheid voor het bestrijden van fraude en corruptie bij Defensie leggen bij een onafhankelijke partij. De risico's op fraude en corruptie zijn groot en nemen toe door de stijgende uitgaven. Daarom is onafhankelijk toezicht nodig, los van de afdelingen die de inkoop en uitvoering doen.
Motie van het lid Piri c.s. over de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van fraude- en corruptierisico's beleggen bij een onafhankelijke functionaris
De kamer,
constaterende dat de verantwoordelijkheid voor het beheersen van
fraude- en corruptierisico’s bij Defensie is belegd in de commandantenlijn
en pas in het derde kwartaal van 2026 wordt besloten welke functionaris
hiervoor primair verantwoordelijk wordt;
overwegende dat Defensie zelf erkent dat de fraude- en corruptierisico’s
groot zijn en verder toenemen door de sterk groeiende uitgaven, en dat
het beheersen daarvan vraagt om toezicht dat onafhankelijk staat van de
organisatieonderdelen die de inkoop en uitvoering verzorgen;
verzoekt de regering de eindverantwoordelijkheid voor de beheersing van
fraude- en corruptierisico’s te beleggen bij een functionaris of orgaan dat
onafhankelijk opereert van de inkoop- en commandantenlijn, en de Kamer
hierover voor Prinsjesdag 2026 te informeren.
Argumenten voor: De partij stelt dat er bij militaire aankopen strikte kaders en sancties moeten gelden om transparantie en verantwoording te garanderen en misbruik te voorkomen [1]. Daarnaast pleit de partij voor een onafhankelijke commissaris voor de rijksdienst die de betrouwbaarheid en professionaliteit van de overheid waarborgt [3]. Ook wordt het belang van een onafhankelijke toezichthouder om toezicht te houden op transparantie en naleving van regels benadrukt [2].
Argumenten tegen: De partij wil mogelijkheden creëren voor flexibelere contractering en uitzonderingen op aanbestedingsregels bij militair materieel om innovatie te stimuleren en aankopen te versnellen [1].
Bronnen:
"Er komen mogelijkheden voor flexibelere contractering en uitzonderingen op aanbestedingsregels op militair materieel, om aankopen te versnellen en innovatie te stimuleren. Tegelijkertijd komen er strikte kaders en sancties om transparantie en verantwoording te garanderen en misbruik te voorkomen."
"We voeren een verplicht lobbyregister in, naar Iers model. Nederland loopt achter op het gebied van transparantie rond belangenvertegenwoordiging. Ondanks herhaalde oproepen vanuit de Kamer en de samenleving weigert de regering al jaren een effectief register in te voeren. Daardoor blijft onduidelijk wie toegang heeft tot de macht. Andere Europese landen gingen ons al voor, en ook Nederland verdient die transparantie. Daarom willen we dat er eindelijk een verplicht en onafhankelijk register komt, waarin lobbyactiviteiten, betrokken partijen, relevante beleidstrajecten en gespreksonderwerpen inzichtelijk worden gemaakt en openbaar doorzoekbaar zijn. Een onafhankelijke toezichthouder moet toezien op naleving van de regels."
"De kwaliteit en samenhang van beleid staat of valt met een deskundige en goed georganiseerde overheid. Daar ontbreekt het nu aan. Volt wil daarom een onafhankelijke commissaris voor de rijksdienst met het mandaat om cruciale expertise te borgen, topambtenaren te benoemen en rijksbreed organisatiebeleid te voeren. Zo zorgen we ervoor dat de rijksdienst haar publieke taak betrouwbaar, professioneel en in het algemeen belang kan blijven vervullen."