Strengere regels voor nieuwe EU-lidstaten

Het kabinet moet de Europese Commissie overtuigen om de regels voor nieuwe EU-lidstaten te verscherpen. Er zijn nu veel landen die lid willen worden. Volledige rechten, zoals stemrecht en Europese subsidies, mogen pas worden gegeven als een land aan alle eisen voldoet. Deze rechten moeten ook kunnen worden ingetrokken als een land weer verslechtert.

Motie van het lid Becker c.s. over met gelijkgestemde landen bij de Europese Commissie pleiten voor versterking van het toetredingsproces

De kamer, constaterende dat de Kopenhagencriteria het fundament vormen voor de toelating van nieuwe lidstaten; overwegende dat het in het belang van Nederland en de Europese Unie is om bij uitbreiding niet alleen vanuit een juridische, maar ook vanuit een geopolitieke en economische bril te kijken; overwegende dat met de hoeveelheid kandidaat-lidstaten de urgentie voor een hervormingspakket toeneemt; verzoekt het kabinet om met gelijkgestemde landen bij de Europese Commissie te bepleiten om het toetredingsproces te versterken, en om daarin de volgende uitgangspunten te verwerken: – Kopenhagencriteria zijn leidend voor volwaardig lidmaatschap; – kandidaat-lidstaten kunnen corresponderende rechten en plichten krijgen zodra specifieke hoofdstukken van het EU-toetredingsproces succesvol zijn doorlopen; – formeel lidmaatschap, inclusief volwaardig stemrecht, en volwaardige toegang tot Europese fondsen en een volledige deelname aan het MFK zijn pas mogelijk zodra een kandidaat-lidstaat voldoet aan alle toelatingsvoorwaarden; – unanimiteit dient behouden te blijven; verzoekt het kabinet tevens om bij toetredingsverdragen met kandidaatlidstaten erop toe te zien dat het mogelijk wordt om de rechten van het lidmaatschap eenvoudig en voorstelbaar in te trekken indien er sprake is van terugval in het voldoen aan plichten.
20 mei | VVD, CDA, D66, GL-PvdA | Aangenomen: 109–41 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdACDAFVDMarkuszCUDENKKeijzer50PLUS
PVVJA21BBBPvdDSGPSPVolt

Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij stelt dat nieuwe EU-lidstaten moeten voldoen aan voorwaarden op het gebied van democratie, burgerschap en de rechtsstaat [1]. Zij vindt dat lidstaten die de rechtsstaat beschadigen sancties moeten krijgen, zoals het korten van fondsen, verlies van stemrecht of zelfs verplichte uittreding [2]. De partij erkent dat de geopolitieke situatie een grote inzet vraagt [3] en is voor een Europa van verschillende snelheden en variaties [4].

Argumenten tegen: De partij wil het veto (unanimiteit) opheffen bij het veroordelen van mensenrechtenschendingen en het opstellen van sanctielijsten [5]. Daarnaast pleit de partij voor meerderheidsbesluitvorming in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid [6], terwijl de motie stelt dat unanimiteit behouden moet blijven.

Bronnen:

  1. "Landen die lid willen worden van de EU zullen aan onze voorwaarden van democratie, rechtsstaat en burgerschap moeten voldoen."
  2. "De EU is een waarden- en rechtsgemeenschap en moet kritisch durven zijn op het eigen functioneren. De democratische en journalistieke controle en verantwoording moeten versterkt worden binnen de EU. Lidstaten die de rechtsstaat beschadigen of vernielen, korten we op EU-fondsen of verliezen hun stemrecht in EU-raden. Verplichte uittreding is de ultieme sanctie."
  3. "We willen dat Europa ook buiten haar grenzen veiligheid, mensenrechten, democratie, solidariteit en de rechtsstaat bevordert. Daarom versterken we de diplomatieke aanwezigheid van de EU buiten Europa, vooral in nabuurschapslanden. Om het Nederlands belang in Europa zo goed mogelijk te kunnen behartigen, investeren we diplomatiek en politiek in onze Europese relaties. De geopolitieke situatie vraagt van Nederland een grote inzet."
  4. "We willen meer ruimte voor verscheidenheid, diversiteit en kopgroepen rond belangrijke thema's. Een Europa van verschillende snelheden en variaties versterkt de EU. De geopolitieke ontwikkelingen vereisen wel leiderschap en doorzettingsmacht."
  5. "We heffen het veto op buitenlands beleid in de EU op bij het veroordelen van mensenrechtenschendingen en het opstellen van sanctielijsten."
  6. "De veiligheidssituatie vraagt om meerderheidsbesluitvorming in het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid van de EU."