Strengere regels voor nieuwe EU-lidstaten

Het kabinet moet de Europese Commissie overtuigen om de regels voor nieuwe EU-lidstaten te verscherpen. Er zijn nu veel landen die lid willen worden. Volledige rechten, zoals stemrecht en Europese subsidies, mogen pas worden gegeven als een land aan alle eisen voldoet. Deze rechten moeten ook kunnen worden ingetrokken als een land weer verslechtert.

Motie van het lid Becker c.s. over met gelijkgestemde landen bij de Europese Commissie pleiten voor versterking van het toetredingsproces

De kamer, constaterende dat de Kopenhagencriteria het fundament vormen voor de toelating van nieuwe lidstaten; overwegende dat het in het belang van Nederland en de Europese Unie is om bij uitbreiding niet alleen vanuit een juridische, maar ook vanuit een geopolitieke en economische bril te kijken; overwegende dat met de hoeveelheid kandidaat-lidstaten de urgentie voor een hervormingspakket toeneemt; verzoekt het kabinet om met gelijkgestemde landen bij de Europese Commissie te bepleiten om het toetredingsproces te versterken, en om daarin de volgende uitgangspunten te verwerken: – Kopenhagencriteria zijn leidend voor volwaardig lidmaatschap; – kandidaat-lidstaten kunnen corresponderende rechten en plichten krijgen zodra specifieke hoofdstukken van het EU-toetredingsproces succesvol zijn doorlopen; – formeel lidmaatschap, inclusief volwaardig stemrecht, en volwaardige toegang tot Europese fondsen en een volledige deelname aan het MFK zijn pas mogelijk zodra een kandidaat-lidstaat voldoet aan alle toelatingsvoorwaarden; – unanimiteit dient behouden te blijven; verzoekt het kabinet tevens om bij toetredingsverdragen met kandidaatlidstaten erop toe te zien dat het mogelijk wordt om de rechten van het lidmaatschap eenvoudig en voorstelbaar in te trekken indien er sprake is van terugval in het voldoen aan plichten.
20 mei | VVD, CDA, D66, GL-PvdA | Aangenomen: 109–41 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdACDAFVDMarkuszCUDENKKeijzer50PLUS
PVVJA21BBBPvdDSGPSPVolt

Verkiezingsprogramma VVD

Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)

Argumenten voor: De partij benadrukt dat er absoluut niet wordt toegegeven op de Kopenhagen-criteria bij de uitbreiding van de EU [1]. Zij stellen dat uitbreiding moet worden gecombineerd met hervormingen om de EU slagvaardig en betaalbaar te houden [1]. Voor kandidaat-lidstaten pleit de partij voor een pragmatische aanpak, zoals economische samenwerking [1] of strategische samenwerking op het gebied van veiligheid en handel [3], voordat er sprake is van volledig lidmaatschap. Bovendien vindt de partij dat het niet naleven van afspraken, zoals het ondermijnen van sancties door kandidaat-lidstaten, gevolgen moet hebben voor het toetredingsproces [4]. Verder wil de partij dat landen die zich niet aan afspraken houden hun stemrecht in de Raad kunnen verliezen [2].

Argumenten tegen:

Bronnen:

  1. "Streng op uitbreiding: De VVD zal het nooit accepteren dat landen zoals Servië van twee walletjes eten, of dat een oogje wordt dichtgeknepen voor de Kopenhagen-criteria. De uitbreiding van de EU zal gepaard moeten gaan met hervormingen om slagvaardig en betaalbaar te blijven. Kandidaat-lidstaten, in de Westelijke Balkan en Oekraïne, houden zicht op EU-lidmaatschap en worden beoordeeld op de geboekte resultaten. We kunnen wel alvast pragmatische economische samenwerking opzoeken met kandidaat-lidstaten om invloed van China, Rusland en Iran daar weg te houden."
  2. "Een Europa dat staat voor zijn waarden: Landen als Hongarije en Slowakije blokkeren sancties en dit maakt de EU enerzijds kwetsbaar, en anderzijds een zwakkere geopolitieke speler. Ook willen we dat Hongarije harder wordt gekort op Europese subsidies zolang het land de rechtsstaat ondermijnt en banden onderhoudt met Poetin. Daarnaast moet Nederland zich inzetten voor vereenvoudiging van de artikel 7-procedure, waardoor landen die zich niet houden aan de afspraken het stemrecht in de Raad kan worden ontnomen. Europees belastinggeld mag niet bijdragen aan corruptie, het versterken van autocratie of het spekken van de portemonnee van oligarchen."
  3. "Turkije geen EU-lid: Turkije zal geen lid van de EU worden zolang het land niet democratisch is en de principes van de rechtsstaat niet naleeft. EU-lidmaatschap van Turkije zou alleen maar de slagkracht van de EU ondermijnen. Een alternatieve pragmatische vorm van strategische samenwerking moet daarom worden gezocht op het gebied van veiligheid, migratie en handel."
  4. "Samen in de EU onze veiligheid versterken: We hebben Europa nodig om ons veilig te houden in een onzekere wereld. We willen dat Europese landen meer samenwerken op veiligheidsgebied, bijvoorbeeld met een Europese veiligheidsraad. De VVD wil een krachtige Europese sanctie-instelling naar Amerikaans model. Die zorgt dat sancties sneller worden opgelegd, doelgerichter zijn en moeilijker te omzeilen. Deze instelling ontwikkelt pakketten, deelt expertise en ziet toe op naleving. Sanctie-ontwijking moet stevig worden aangepakt, zeker als dit door kandidaat-lidstaten gebeurt. Als kandidaat-lidstaten als Servië sancties ondermijnen, moet dat gevolgen hebben voor hun toetredingsproces."