Strengere regels voor nieuwe EU-lidstaten
Het kabinet moet de Europese Commissie overtuigen om de regels voor nieuwe EU-lidstaten te verscherpen. Er zijn nu veel landen die lid willen worden. Volledige rechten, zoals stemrecht en Europese subsidies, mogen pas worden gegeven als een land aan alle eisen voldoet. Deze rechten moeten ook kunnen worden ingetrokken als een land weer verslechtert.
Motie van het lid Becker c.s. over met gelijkgestemde landen bij de Europese Commissie pleiten voor versterking van het toetredingsproces
De kamer, constaterende dat de Kopenhagencriteria het fundament vormen voor de toelating van nieuwe lidstaten; overwegende dat het in het belang van Nederland en de Europese Unie is om bij uitbreiding niet alleen vanuit een juridische, maar ook vanuit een geopolitieke en economische bril te kijken; overwegende dat met de hoeveelheid kandidaat-lidstaten de urgentie voor een hervormingspakket toeneemt; verzoekt het kabinet om met gelijkgestemde landen bij de Europese Commissie te bepleiten om het toetredingsproces te versterken, en om daarin de volgende uitgangspunten te verwerken: – Kopenhagencriteria zijn leidend voor volwaardig lidmaatschap; – kandidaat-lidstaten kunnen corresponderende rechten en plichten krijgen zodra specifieke hoofdstukken van het EU-toetredingsproces succesvol zijn doorlopen; – formeel lidmaatschap, inclusief volwaardig stemrecht, en volwaardige toegang tot Europese fondsen en een volledige deelname aan het MFK zijn pas mogelijk zodra een kandidaat-lidstaat voldoet aan alle toelatingsvoorwaarden; – unanimiteit dient behouden te blijven; verzoekt het kabinet tevens om bij toetredingsverdragen met kandidaatlidstaten erop toe te zien dat het mogelijk wordt om de rechten van het lidmaatschap eenvoudig en voorstelbaar in te trekken indien er sprake is van terugval in het voldoen aan plichten.20 mei | VVD, CDA, D66, GL-PvdA | Aangenomen: 109–41 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma GL-PvdA
Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)
Argumenten voor: De partij stelt dat kandidaat-lidstaten voor toetreding moeten voldoen aan de gebruikelijke voorwaarden, met name op het gebied van democratie, mensenrechten en de rechtsstaat [1]. Zij staan positief tegenover de mogelijkheid dat kandidaat-lidstaten gefaseerd toetreden [1]. Verder vindt de partij dat landen die een stap terugzetten in de bescherming van de rechtsstaat en democratie daar de consequenties van moeten ondervinden [1]. Voor bestaande lidstaten die de democratie niet respecteren, wil de partij het makkelijker maken om subsidies te bevriezen en het stemrecht op te schorten of in te trekken [2][4].
Argumenten tegen: De partij is tegen het behoud van unanimiteit (het vetorecht). Zij wil de EU besluitvaardiger maken door het veto op meerdere terreinen af te schaffen [2], specifiek op het gebied van Europees belasting- en buitenlandbeleid [3].
Bronnen:
- "EU-uitbreiding. De toekomst van Oekraïne en Moldavië ligt in de EU. De landen op de Westelijke Balkan moeten een realistisch uitzicht hebben op lidmaatschap. Onderhandelingen met het Turkije van Erdogan blijven bevroren. Kandidaatlidstaten moeten voor toetreding voldoen aan de gebruikelijke voorwaarden, in het bijzonder op het gebied van mensenrechten, democratie en rechtsstaat, en het Europese buitenlandbeleid. We helpen kandidaat-lidstaten daaraan te voldoen via een sterker EU-Nabuurschapsbeleid en met nationale middelen zoals het MATRA-fonds. We staan positief tegenover de mogelijkheid dat kandidaatlidstaten gefaseerd toetreden. Kandidaat-lidstaten die een stap terugzetten in de bescherming van democratie, rechtsstaat, mensenrechten en buitenlandbeleid, zoals Servië en Georgië, moeten daarvan de consequenties ondervinden."
- "De EU is in een onveilige wereld belangrijker dan ooit voor onze veiligheid, welvaart en welzijn. De EU dient hervormd en verder gedemocratiseerd te worden. Om besluitvaardig te kunnen zijn schaffen we het veto op meerdere terreinen af. Waar gebrek aan eenheid tot stilstand leidt, vormen we kopgroepen van gelijkgezinde landen. De EU is sterker en rijker door de verschillen binnen en tussen lidstaten, met in alle gevallen de democratische rechtsstaat als fundament. In de EU is alleen plaats voor democratieën. Als lidstaten de democratie niet respecteren, trekken we hun financiering en stemrecht in. We blijven werken aan onze veiligheid, ook als Poetinvrienden zoals Orbán dit willen blokkeren, en zetten de EU in om onze samenleving sterker, groener en welvarender te maken."
- "Hervorming van de EU. Voor een toekomstbestendige Unie is hervorming nodig, bij voorkeur binnen huidige verdragen. Dat betekent minder veto's op Europees belasting- en buitenlandbeleid en versterking van het Europees Parlement als medewetgever en controleur van de Commissie. Het Europees Parlement krijgt initiatiefrecht waardoor het zelf wetgeving en beleid kan voorstellen in plaats van alleen te reageren op voorstellen van de Europese Commissie en regeringsleiders, en de mogelijkheid om individuele Commissarissen weg te sturen. Corruptie, fraude, buitenlandse beïnvloeding en ondoorzichtige lobby's moeten stevig worden aangepakt."
- "Streng tegen ondermijnende lidstaten. De Europese Unie is een waardengemeenschap van democratische rechtsstaten. Die waardengemeenschap verdedigen we met hand en tand. Lidstaten die democratie en rechtsstaat ondermijnen, kunnen dus rekenen op sancties. Nederland moet zich blijven aansluiten bij rechtszaken die de Europese Commissie tegen zulke lidstaten aanspant, zoals bij de Hongaarse anti-lhbti-wet. Het moet makkelijker worden om het stemrecht van lidstaten op te schorten en subsidies te bevriezen. We steunen zulke stappen tegen het Hongarije van Orbán."