Het kabinet moet de Europese Commissie overtuigen om de regels voor nieuwe EU-lidstaten te verscherpen. Er zijn nu veel landen die lid willen worden. Volledige rechten, zoals stemrecht en Europese subsidies, mogen pas worden gegeven als een land aan alle eisen voldoet. Deze rechten moeten ook kunnen worden ingetrokken als een land weer verslechtert.
Motie van het lid Becker c.s. over met gelijkgestemde landen bij de Europese Commissie pleiten voor versterking van het toetredingsproces
De kamer,
constaterende dat de Kopenhagencriteria het fundament vormen voor de
toelating van nieuwe lidstaten;
overwegende dat het in het belang van Nederland en de Europese Unie is
om bij uitbreiding niet alleen vanuit een juridische, maar ook vanuit een
geopolitieke en economische bril te kijken;
overwegende dat met de hoeveelheid kandidaat-lidstaten de urgentie
voor een hervormingspakket toeneemt;
verzoekt het kabinet om met gelijkgestemde landen bij de Europese
Commissie te bepleiten om het toetredingsproces te versterken, en om
daarin de volgende uitgangspunten te verwerken:
– Kopenhagencriteria zijn leidend voor volwaardig lidmaatschap;
– kandidaat-lidstaten kunnen corresponderende rechten en plichten
krijgen zodra specifieke hoofdstukken van het EU-toetredingsproces
succesvol zijn doorlopen;
– formeel lidmaatschap, inclusief volwaardig stemrecht, en volwaardige
toegang tot Europese fondsen en een volledige deelname aan het MFK
zijn pas mogelijk zodra een kandidaat-lidstaat voldoet aan alle
toelatingsvoorwaarden;
– unanimiteit dient behouden te blijven;
verzoekt het kabinet tevens om bij toetredingsverdragen met kandidaatlidstaten erop toe te zien dat het mogelijk wordt om de rechten van het
lidmaatschap eenvoudig en voorstelbaar in te trekken indien er sprake is
van terugval in het voldoen aan plichten.
Argumenten voor: De partij vindt dat nieuwe lidstaten moeten voldoen aan eisen rondom de rechtsstaat, democratie, mensenrechten en economische geloofwaardigheid [1], wat overeenkomt met het leidende karakter van de Kopenhagencriteria in de motie. De partij benadrukt dat Oekraïne moet voldoen aan de reguliere voorwaarden voor lidmaatschap [5]. Daarnaast ziet de partij een geopolitiek belang bij het steunen van kandidaat-lidstaten om hen minder vatbaar te maken voor invloeden van China en Rusland [1]. De partij steunt voorwaardelijkheid van financiële fondsen om de rechtsstaat te beschermen [3] en wil af van het automatisme waarbij toetreding tot de EU direct leidt tot toetreding tot de monetaire unie [2], wat past bij het idee van het stapsgewijs toekennen van rechten en plichten.
Argumenten tegen: De motie stelt dat unanimiteit behouden moet blijven, terwijl de partij juist voorstander is van het invoeren van besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid voor het Europees buitenlands beleid om de daadkracht te vergroten [4]. Daarnaast wil de partij dat bij ernstige corruptie of bedreiging van de rechtsstaat een vier vijfde meerderheid (in plaats van unanimiteit) mag beslissen over stevige sancties [3].
Bronnen:
"Nieuwe landen die toetreden tot de Europese Unie voldoen aan de eisen die bij onze waardengemeenschap horen. Daarbij heeft de ChristenUnie in het bijzonder oog voor de criteria voor de rechtsstaat, democratie en het borgen van mensenrechten. Ook moet een land op economisch niveau geloofwaardig kunnen aansluiten. Als op basis van die criteria toetreding in de nabije toekomst niet in de rede ligt, is de Europese Unie daar helder over en zoekt ze naar andere betekenisvolle vormen van samenwerking. De toetredingsonderhandelingen met Turkije worden gestaakt. Nederland en de EU blijven werk maken van goede relaties met het Verenigd Koninkrijk, Noorwegen, IJsland en Zwitserland, bijvoorbeeld op het gebied van defensie en energie. Voor toegang tot de EU-markt moeten deze landen blijven voldoen aan de hoge standaarden die ook gelden voor de lidstaten van de EU. De EU kan meer doen om kandidaat-lidstaten te helpen bij de versterking van hun democratie en bestrijding van corruptie. Steun (al dan niet financieel) kan de Westelijke Balkan minder vatbaar maken voor invloeden van bijvoorbeeld China en Rusland."
"De ChristenUnie wil het automatisme dat landen die toetreden tot de EU automatisch ook toetreden tot de Europese Monetaire Unie (EMU) loslaten. Zo voorkomen we dat landen die toetreden tot de politieke unie maar niet binnen de monetaire unie passen in een te strak keurslijf gedwongen worden."
"De EU heeft politieke, juridische en financiële instrumenten nodig om de rechtsstaat in Europa te beschermen. Nederland trekt hierin op met gelijkgestemde landen en steunt voorwaardelijkheid van financiële fondsen om de rechtsstaat te beschermen. Bij ernstige bedreiging van de rechtsstaat of ernstige corruptie moet de Europese Raad niet slechts unaniem maar ook met een vier vijfde meerderheid beslissen dat een land in aanmerking komt voor stevige sancties. We streven naar een versnelde procedure voor inbreukprocedures wanneer het de rechtsstaat betreft."
"Geopolitieke ontwikkelingen dichtbij en ver weg eisen een Unie die daadkrachtig optreedt. Het vetorecht van een enkele lidstaat op Europees buitenlands beleid verzwakt die daadkracht. Daarom is de ChristenUnie voorstander van het invoeren van besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid voor het Europese buitenlandbeleid."
"agressie. Nederland spant zich internationaal in voor verdere verzwaring van de sancties om Rusland en de Russische oligarchen financieel en persoonlijk te raken. Nederland blijft zich inzetten voor hoofdstuk 7 van het Ukraine Peace Formula dat zich onder andere richt op het onderzoek doen naar schendingen en de berechting van daders door het opzetten van een tribunaal voor Russische oorlogsmisdaden. Nederland steunt Oekraïne in het traject naar lidmaatschap van de NAVO en de EU. Oekraïne zal hiervoor moeten voldoen aan de reguliere voorwaarden."