Minder afhankelijkheid via middenmachten

De regering moet onderzoeken met welke middenmachten — landen met een gemiddelde wereldwijde invloed — Nederland kan samenwerken. Dit is nodig om minder afhankelijk te worden van andere landen voor belangrijke zaken zoals energie, medicijnen en grondstoffen. De wereldorde verandert snel en we kunnen niet meer blind vertrouwen op oude bondgenootschappen.

Motie van het lid Van Lanschot c.s. over in kaart brengen met welke middenmachten op welke terreinen intensiever kan worden samengewerkt

De kamer, overwegende dat de wereldorde snel verandert, waardoor Nederland en Europa niet meer vanzelfsprekend kunnen leunen op klassieke bondgenootschappen en handelsstromen; overwegende dat het daarom van belang is inzichtelijk te maken op welke vlakken Europa strategisch afhankelijk is van andere landen, bijvoorbeeld op het gebied van voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie, technologie, geneesmiddelen en defensie-industrie; overwegende dat er in de samenwerking met middenmachten zoals India, Indonesië, Brazilië, Turkije, Marokko, Australië, Canada en de Golfstaten grote kansen liggen om de risico’s rond deze strategische afhankelijkheden te verminderen; verzoekt de regering om in de verdere uitwerking van de Beleidsbrief Buitenlandse Zaken in kaart te brengen met welke middenmachten op welke terreinen (zoals voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie, technologie, geneesmiddelen en veiligheid) er potentie is om intensiever samen te werken en welke stappen we daarvoor moeten nemen.
20 mei | CDA, D66, VVD | Aangenomen: 147–3 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: voor (erg zeker, 100%)

Argumenten voor: De partij stelt dat we in een geopolitiek kantelmoment zitten waarin kwetsbaarheden op het gebied van energievoorziening en productie zichtbaar zijn geworden [5]. De partij wil daarom strategische afhankelijkheden van China in kaart brengen en afbouwen, ketens voor grondstoffen diversifiëren en nieuwe partnerschappen aangaan [7]. Specifiek wordt de diversificatie van toeleveranciers voor medicijnen en kritieke grondstoffen als essentieel beschouwd [4]. Ook wil de partij economische afhankelijkheden, zeker bij kritieke infrastructuur en energie, gezamenlijk terugdringen [8]. Om dit te bereiken, wil de partij de banden versterken met cruciale partners zoals India [2] en stevige bondgenootschappen sluiten met landen als Canada en Australië [3]. Daarnaast erkent de partij de groeiende rol van het mondiale zuiden en zoekt zij daar naar meer samenwerking [1][6]. Tot slot pleit de partij voor een Europa dat qua veiligheid autonomer wordt [9].

Argumenten tegen:

Bronnen:

  1. "Het mondiale zuiden speelt een steeds grotere rol op het wereldtoneel. We zoeken waar mogelijk meer samenwerking."
  2. "We versterken de banden met landen, met name India, die als opkomende wereldmachten cruciale partners zijn voor Nederland en de Europese Unie."
  3. "In een geopolitiek kantelmoment is het essentieel dat we bouwen aan stevige bondgenootschappen met gelijkgestemde landen, zoals Verenigd Koninkrijk, Canada, Australië, Japan en Zuid-Korea."
  4. "Het Nederlandse handelsbeleid moet open strategische autonomie, innovatie en verduurzaming aanjagen in samenwerking met Europa. Diversificatie van toeleveranciers van kritische grondstoffen, medicijnen en andere strategische goederen, is essentieel."
  5. "Maar in de wereld om ons heen is niets meer vanzelfsprekend. We leven in een geopolitiek kantelmoment. De wereld die we hebben gekend, komt niet meer terug. Het recht van de sterkste lijkt steeds meer te gelden ten koste van de internationale rechtsorde. Onze kwetsbaarheden worden zichtbaar: we hebben te lang onze energievoorziening uitbesteed aan Rusland, onze cruciale productie aan China en onze veiligheid aan de Verenigde Staten. Er woedt een oorlog op ons continent, waarin Rusland zijn nietsontziende agressie botviert op de Oekraïense bevolking. Net buiten Europa, in het Midden-Oosten, volgen de conflicten elkaar snel op en lijkt het internationaal recht geen rol te spelen, ten koste van de levens van onschuldige burgers. Chinese invloed doet zich steeds meer gelden en de Europese oriëntatie van de Verenigde Staten neemt in rap tempo af."
  6. "Veel landen uit het mondiale zuiden zijn inmiddels stevige economische en politieke spelers. Daarbij hoort een stevigere rol in multilaterale organisaties en een grotere verantwoordelijkheid in de internationale wereldorde."
  7. "We brengen onze strategische afhankelijkheden van China in kaart en bouwen deze af. We pakken oneerlijke handelspraktijken zoals dumping aan, diversifiëren onze ketens voor grondstoffen, willen meer investeringsscreenings en gaan nieuwe partnerschappen aan met andere landen."
  8. "We willen economische afhankelijkheden gezamenlijk terugdringen, in het bijzonder wanneer het gaat om kritieke infrastructuur zoals havens, energie en communicatie."
  9. "Voor een open, ondernemend en relatief klein land als Nederland zijn dit risicovolle ontwikkelingen. Onze veiligheid en welvaart zijn onlosmakelijk verbonden met een wereld waarin landen zich houden aan de afspraken die ze zelf hebben gemaakt en waarin het internationaal recht bescherming biedt. De grote uitdagingen van deze tijd, zoals veiligheid, migratie, klimaat, ons concurrentievermogen en nieuwe technologische ontwikkelingen zoals AI, vragen om een sterk Europa dat ook qua veiligheid autonomer wordt en een saamhorige NAVO. Nederland moet hierin een actieve rol spelen en investeren in een krijgsmacht die voldoende toegerust is. Dat vraagt om solidariteit en samenwerking."