De regering moet onderzoeken met welke middenmachten — landen met een gemiddelde wereldwijde invloed — Nederland kan samenwerken. Dit is nodig om minder afhankelijk te worden van andere landen voor belangrijke zaken zoals energie, medicijnen en grondstoffen. De wereldorde verandert snel en we kunnen niet meer blind vertrouwen op oude bondgenootschappen.
Motie van het lid Van Lanschot c.s. over in kaart brengen met welke middenmachten op welke terreinen intensiever kan worden samengewerkt
De kamer,
overwegende dat de wereldorde snel verandert, waardoor Nederland en
Europa niet meer vanzelfsprekend kunnen leunen op klassieke bondgenootschappen en handelsstromen;
overwegende dat het daarom van belang is inzichtelijk te maken op welke
vlakken Europa strategisch afhankelijk is van andere landen, bijvoorbeeld
op het gebied van voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie,
technologie, geneesmiddelen en defensie-industrie;
overwegende dat er in de samenwerking met middenmachten zoals India,
Indonesië, Brazilië, Turkije, Marokko, Australië, Canada en de Golfstaten
grote kansen liggen om de risico’s rond deze strategische afhankelijkheden te verminderen;
verzoekt de regering om in de verdere uitwerking van de Beleidsbrief
Buitenlandse Zaken in kaart te brengen met welke middenmachten op
welke terreinen (zoals voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie,
technologie, geneesmiddelen en veiligheid) er potentie is om intensiever
samen te werken en welke stappen we daarvoor moeten nemen.
Argumenten voor: De partij streeft naar strategische zelfstandigheid van Europa [5] omdat de wereld instabiel is [7] en de economische veiligheid wordt bedreigd door het beleid van China en de Verenigde Staten [2]. De partij wil specifiek de afhankelijkheid van China afbouwen [4] en meer zelf produceren in cruciale sectoren zoals kritieke grondstoffen [2] en streeft naar Europese oplossingen voor zaken als betaalbare medicijnen [6]. Daarnaast is de partij voorstander van het uitbreiden van internationale samenwerking buiten de EU en NAVO, waarbij expliciet Canada en Australië worden genoemd [1], en wil de partij het handelsakkoord met onder andere Brazilië (EU-Mercosur) steunen [4].
Argumenten tegen: De partij stelt dat Nederland zich moet inzetten voor nauwe samenwerking met 'rechtsordelijke democratieën' [3], wat mogelijk een knelpunt vormt bij de samenwerking met sommige van de in de motie genoemde middenmachten.
Bronnen:
"D66 is voorstander van het opschalen en uitbreiden van internationale samenwerking om onze veiligheid te garanderen. Dit doen we ook buiten NAVO-verband en buiten de EU, met landen zoals het Verenigd Koninkrijk, Canada, Japan en Australië. Zo vergroten we onze gezamenlijke slagkracht en wordt samen optreden makkelijker."
"Chinese staatssteun en het eigen-volk-eerstbeleid van de Verenigde Staten bedreigen onze economische veiligheid. Europa moet strategisch slimmer en onafhankelijker worden. Met groen Europees industriebeleid produceren en innoveren we zelf meer in cruciale sectoren, zoals in microchips en kritieke grondstoffen."
"Zolang de Verenigde Naties verlamd blijft door de vetomacht in de Veiligheidsraad, moet Nederland zich inzetten voor nauwe samenwerking met alle rechtsordelijke democratieën in de wereld. We treden zoveel mogelijk gezamenlijk op tegen dictatuur, agressie, uitbuiting van mensen, internationale achteruitgang van de natuur, vergiftiging van het milieu en opwarming van het klimaat. Mondiaal beleid met gelijkgezinde staten kan voor iedereen de toekomst veiliger maken."
"Internationale handel is de drijvende kracht achter een goed draaiende wereldeconomie en achter de Nederlandse economie. Maar liefst een derde van ons geld wordt in het buitenland verdiend. Europa wordt kampioen vrijhandel door wereldwijd handelsovereenkomsten te sluiten. Mensenrechten, arbeidsomstandigheden, de positie van vrouwen en het milieu zijn leidend in de manier waarop wij met andere landen handel drijven. Zo versterken we onze economie en bouwen we onze afhankelijkheid van landen als China af. We stemmen zo snel mogelijk in met het EU-Mercosur (Brazilië, Argentinië, Uruguay en Paraguay) handelsakkoord."
"Onze veiligheid is kwetsbaar. De Russische oorlog tegen Oekraïne, cyberaanvallen, desinformatie en de Verenigde Staten die zich afwenden van Europa maken dat duidelijk. Van de Sahel tot de Noordpool, we leven in een wereld waarin het recht te vaak plaatsmaakt voor de macht. Daarom wil D66 dat Europa zichzelf kan verdedigen en internationale vrede en stabiliteit kan beschermen. We kiezen voor strategische zelfstandigheid van Europa. En we kiezen voor een krijgsmacht die onze vrijheid, democratie en rechtsstaat kan bewaken. Niet om te vechten, maar om oorlog te voorkomen en om wereldwijd op te komen voor mensen die nu niet beschermd zijn."
"Met D66 neemt Nederland het voortouw in Europa. Te vaak verzanden we in Haagse regelruzies en blokkades. Dat kost tijd, geld en vertrouwen. Het is tijd voor Europese oplossingen, zoals voor schone energie, innovatie, eerlijke kansen en stabiliteit in een instabiele wereld. Ja, samenwerken vraagt iets van ons. Maar het levert ons meer op: veiligheid, bestaanszekerheid en een gemeenschap die onze waarden beschermt. En dat merken mensen. Van goede treinverbindingen en betaalbare medicijnen tot bescherming tegen desinformatie en klimaatschade. De toekomst wacht niet. Daarom investeren we in het Europa dat mensen écht vooruitbrengt."
"Vrede, vrijheid en democratie zijn de grootste verworvenheden van onze tijd. Maar de wereld is instabieler dan hij in decennia geweest is. Het Oekraïense volk vecht tegen Rusland. Israël pleegt genocide. Palestijnen hebben niets meer om zich aan vast te klampen. China bedreigt Taiwan. En Amerika heeft een president die de waarden van onze liberale democratie niet deelt en het internationaal recht aan zijn laars lapt. Ondertussen voert Poetin ook een hybride oorlog met desinformatie, cyberaanvallen en sabotage. Dat raakt ons, onze democratie en onze samenleving. Mensen voelen dat. Het leidt tot verwarring, verdeeldheid en dreiging."