Minder afhankelijkheid via middenmachten
De regering moet onderzoeken met welke middenmachten — landen met een gemiddelde wereldwijde invloed — Nederland kan samenwerken. Dit is nodig om minder afhankelijk te worden van andere landen voor belangrijke zaken zoals energie, medicijnen en grondstoffen. De wereldorde verandert snel en we kunnen niet meer blind vertrouwen op oude bondgenootschappen.
Motie van het lid Van Lanschot c.s. over in kaart brengen met welke middenmachten op welke terreinen intensiever kan worden samengewerkt
De kamer, overwegende dat de wereldorde snel verandert, waardoor Nederland en Europa niet meer vanzelfsprekend kunnen leunen op klassieke bondgenootschappen en handelsstromen; overwegende dat het daarom van belang is inzichtelijk te maken op welke vlakken Europa strategisch afhankelijk is van andere landen, bijvoorbeeld op het gebied van voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie, technologie, geneesmiddelen en defensie-industrie; overwegende dat er in de samenwerking met middenmachten zoals India, Indonesië, Brazilië, Turkije, Marokko, Australië, Canada en de Golfstaten grote kansen liggen om de risico’s rond deze strategische afhankelijkheden te verminderen; verzoekt de regering om in de verdere uitwerking van de Beleidsbrief Buitenlandse Zaken in kaart te brengen met welke middenmachten op welke terreinen (zoals voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie, technologie, geneesmiddelen en veiligheid) er potentie is om intensiever samen te werken en welke stappen we daarvoor moeten nemen.20 mei | CDA, D66, VVD | Aangenomen: 147–3 |
Stemuitslag
Verkiezingsprogramma SP
Stemverwachting: voor (erg zeker, 90%)
Argumenten voor: De partij wil de strategische autonomie versterken om minder vatbaar te zijn voor handelsoorlogen en minder afhankelijk te zijn van dictatoriale regimes [2]. Hierbij vinden zij het onmisbaar om een onafhankelijke industrie te hebben voor producten waar het land niet zonder kan, waarbij specifiek de voedsel- en medicijnproductie wordt genoemd [2]. Daarnaast pleit de partij voor een hervorming van de VN waarbij landen uit het Mondiale Zuiden een prominentere rol krijgen [1].
Argumenten tegen: De partij heeft een strikt standpunt over het verbod op bepaalde wapens en streeft naar wereldwijde nucleaire ontwapening [3], wat mogelijk kan schuren met het idee om de samenwerking met middenmachten op het gebied van de defensie-industrie te intensiveren.
Bronnen:
- "Een sterkere en rechtvaardige VN. Om de internationale rechtsorde te versterken, is een hervorming van de VN nodig. De samenstelling van de Veiligheidsraad is een overblijfsel uit de vorige eeuw en het vetorecht verlamt de slagvaardigheid. Andere landen uit het Mondiale Zuiden moeten ook een permanente zetel in de Veiligheidsraad krijgen. Daarnaast moet de Algemene Vergadering meer bevoegdheden krijgen zodat impasses in de Veiligheidsraad kunnen worden doorbroken."
- "Strategische autonomie versterken, geen steun zonder zeggenschap. Om vrij te zijn van dictatoriale regimes en minder vatbaar te zijn voor handelsoorlogen moeten we onafhankelijke industrie hebben voor producten en diensten waar we als land niet zonder kunnen. Onze industrie en medicijn- en voedselproductie zijn onmisbaar. In ruil voor het steunen van cruciale sectoren krijgen wij zeggenschap. Hierdoor hebben we directe invloed op de prijzen en stellen we voorwaarden aan arbeidsomstandigheden en verduurzaming. Zo kunnen we tekorten en woekerwinsten voorkomen en vervuiling tegengaan."
- "Geen verboden wapens. De militarisering van de wereld gaat gepaard met de terugkeer van verboden wapens, zoals landmijnen, chemische wapens en clustermunitie. Deze ontwikkeling is gevaarlijk en kortzichtig. Nederland dient zich strikt te houden aan de internationale verdragen rondom verboden wapens, ook in wapenexport en steun. Nederland moet een voortrekkersrol pakken in wereldwijde nucleaire ontwapening. En we verlangen dit ook van andere landen. We ondertekenen het VN-verdrag voor het verbod op kernwapens. Wij verwijderen de Amerikaanse kernwapens van de Nederlandse bodem. Er moet een verbod komen op dodelijke autonome wapens en strenger toezicht uitgeoefend worden op kunstmatige intelligentie die maatschappelijke risico's draagt."