Minder afhankelijkheid via middenmachten

De regering moet onderzoeken met welke middenmachten — landen met een gemiddelde wereldwijde invloed — Nederland kan samenwerken. Dit is nodig om minder afhankelijk te worden van andere landen voor belangrijke zaken zoals energie, medicijnen en grondstoffen. De wereldorde verandert snel en we kunnen niet meer blind vertrouwen op oude bondgenootschappen.

Motie van het lid Van Lanschot c.s. over in kaart brengen met welke middenmachten op welke terreinen intensiever kan worden samengewerkt

De kamer, overwegende dat de wereldorde snel verandert, waardoor Nederland en Europa niet meer vanzelfsprekend kunnen leunen op klassieke bondgenootschappen en handelsstromen; overwegende dat het daarom van belang is inzichtelijk te maken op welke vlakken Europa strategisch afhankelijk is van andere landen, bijvoorbeeld op het gebied van voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie, technologie, geneesmiddelen en defensie-industrie; overwegende dat er in de samenwerking met middenmachten zoals India, Indonesië, Brazilië, Turkije, Marokko, Australië, Canada en de Golfstaten grote kansen liggen om de risico’s rond deze strategische afhankelijkheden te verminderen; verzoekt de regering om in de verdere uitwerking van de Beleidsbrief Buitenlandse Zaken in kaart te brengen met welke middenmachten op welke terreinen (zoals voedselzekerheid, kritieke grondstoffen, energie, technologie, geneesmiddelen en veiligheid) er potentie is om intensiever samen te werken en welke stappen we daarvoor moeten nemen.
20 mei | CDA, D66, VVD | Aangenomen: 147–3 |

Stemuitslag

D66VVDGL-PvdAPVVCDAJA21FVDMarkuszBBBCUDENKSGPSPKeijzerVolt50PLUS
PvdD

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij wil dat Europa onafhankelijk wordt en de afhankelijkheid van landen als de VS en Rusland afbouwt [1][6]. Er is erkenning dat Europa kwetsbaar is omdat het voor cruciale zaken als militaire technologie en logistiek nog steeds leunt op de VS [2]. Bovendien wil de partij een einde maken aan de situatie waarin andere landen enkel als producent van grondstoffen worden gebruikt door Europese bedrijven [4] en pleit zij voor meer invloed voor landen in het Mondiale Zuiden [3].

Argumenten tegen: De partij benadrukt dat sectoren zoals energie en economie zoveel mogelijk zelfvoorzienend moeten worden binnen Europa [1] en streeft naar minder afhankelijkheid van mondiale toeleveringsketens door juist lokale en regionale samenwerking te stimuleren [5]. Daarnaast weigert de partij wapens te kopen van landen die mensenrechten schenden, zoals Saoedi-Arabië [6], wat een belemmering kan vormen voor de intensievere samenwerking met bepaalde middenmachten (de Golfstaten) die in de motie worden genoemd.

Bronnen:

  1. "Nederland moet inzetten op een onafhankelijk Europa. Afhankelijkheid van landen zoals Rusland en de VS wordt afgebouwd. Sectoren zoals de energiesector en de economische sector moeten binnen Europa zoveel mogelijk zelfvoorzienend worden."
  2. "Dit heeft grote gevolgen voor de Europese defensie. Voor cruciale onderdelen als inlichtingen, militaire technologie en logistiek leunt Europa namelijk nog steeds op de VS. Dat maakt Europese landen kwetsbaar. Dat gaat verder dan fysieke militaire dreiging: ook hybride oorlogsvoering, zoals cyberaanvallen, bedreigt onze veiligheid."
  3. "Landen in het Mondiale Zuiden krijgen meer invloed op het beleid van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank."
  4. "Al decennialang worden landen elders gebruikt als producent van grondstoffen (delfstoffen, soja voor veevoer, palmolie) waarbij de Europese en Amerikaanse bedrijven de winsten in hun zakken steken, ten koste van het milieu en de bevolking elders. Ons koloniale verleden en de slavernij hebben diepe sporen achtergelaten, waarvan de gevolgen tot op de dag van vandaag merkbaar zijn. Ontwikkelingssamenwerking begint dus bij het stoppen van het aanrichten van schade aan mensen, dieren en ecosystemen elders. Daarnaast investeren we in perspectief voor mensen in kwetsbare situaties en herstel van aangetaste gebieden op basis van medemenselijkheid, gelijkwaardigheid en mededogen. Het uiteindelijke doel is dat ontwikkelingssamenwerking zichzelf overbodig maakt."
  5. "Nederland wordt minder afhankelijk van mondiale toeleveringsketens door het stimuleren van kortere ketens en het ondersteunen van lokale en regionale samenwerkingsverbanden en gemeenschappen."
  6. "Nederland koopt geen wapens meer van landen die zich schuldig maken aan mensenrechtenschendingen, zoals Israël en Saoedi-Arabië. De afhankelijkheid van de VS bouwen we zo snel mogelijk af door te investeren in een eigen Europese defensie."