Onderzoek naar pluriformiteit in wetenschap

De regering moet laten onderzoeken of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) meer diverse onderwerpen kan financieren. In de sociale en geesteswetenschappen overheerst nu vaak één bepaalde zienswijze. Hierdoor krijgen kritische of afwijkende invalshoeken bij onderwerpen zoals klimaat en gender nauwelijks kans in wetenschappelijk onderzoek.

Motie van de leden Keijzer en Boomsma over onderzoek naar door de NWO gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief

De kamer, constaterende dat de Minister heeft toegezegd om in navolging van de motie-Heite (31288–1219) te kijken of het onderzoek van pluriformiteit kan worden versneld; constaterende dat er met name in de sociale en de geesteswetenschappen een heersend narratief bestaat op het gebied van bijvoorbeeld klimaat, gender en kolonialisme en er hierdoor geen onderzoek wordt gedaan naar onderwerpen die hiertegen schuren; verzoekt de regering om in het verlengde van de navolging van motieHeite onderzoek te doen naar door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief.
16 april | Keijzer, JA21 | Verworpen: 46–104 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBKeijzer
D66VVDGL-PvdACDACUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: tegen (zeer onzeker, 30%)

Argumenten voor: Er is geen directe onderbouwing in het verkiezingsprogramma voor het eisen van onderzoek naar 'tegengestelde benaderingen van het dominante narratief' in de wetenschap. Het fragment [2] benadrukt in algemene zin het belang van onderzoek en innovatie als 'motor van ons toekomstig verdienvermogen', wat in een abstract kader kan worden aangevoerd als een pleidooi voor brede wetenschappelijke vrijheid.

Argumenten tegen: Het verkiezingsprogramma legt een sterke focus op innovatie, wetenschap en onderzoek gericht op concrete economische en maatschappelijke opgaven zoals technologie en duurzaamheid [1][3][4]. De motie richt zich op een ideologische discussie over narratieven (klimaat, gender, kolonialisme), wat niet aansluit bij de doelgerichte, op innovatie en economische groei gerichte wetenschapsagenda zoals beschreven in de fragmenten [2][3].

Bronnen:

  1. "We willen Nederlandse toponderzoeksinstellingen beter in stelling brengen om innovatie aan te jagen. Wij zien grote kansen op het gebied van onder andere technologieën als groene chemie, waterstof, synthetische brandstoffen, groen gasproductie, efficiëntere CO₂-vrije opslag en flexibiliteit, negatieve emissies en kleine modulaire kernreactoren."
  2. "Hbo en wo zijn plekken om je te vormen, om kennis op te doen, je passie en je talent te ontdekken en te excelleren. Onderzoek en innovatie zijn de motor van ons toekomstig verdienvermogen en dragen bij aan de toekomst van Nederland. Onze onderwijsinstellingen die belangrijk onderzoek doen hebben alles in huis om innovatie aan te jagen."
  3. "Nederland moet voldoen aan de Lissabon-doelstelling om 3 procent van het bbp te investeren in onderzoek en innovatie (R\&D), waarvan 1 procent door de overheid en 2 procent privaat. Daarvoor investeren we in wetenschappelijk en toegepast onderzoeken valorisatie dat zich richt op de sleuteltechnologieën van de toekomst, zoals AI, quantum-computing, groene chemie, batterijtechnologie en biotechnologie."
  4. "We pleiten voor specifieke informatie-uitwisseling binnen een kenniscluster waarin onderzoek, private bedrijven en agrariërs onderzoek doen naar natuurbeheer en de effecten hiervan versterken en uitdragen. Deze clusters, zoals rondom de Wageningen Universiteit, stralen ook uit naar de regio's en jagen innovatie aan."