Onderzoek naar pluriformiteit in wetenschap

De regering moet laten onderzoeken of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) meer diverse onderwerpen kan financieren. In de sociale en geesteswetenschappen overheerst nu vaak één bepaalde zienswijze. Hierdoor krijgen kritische of afwijkende invalshoeken bij onderwerpen zoals klimaat en gender nauwelijks kans in wetenschappelijk onderzoek.

Motie van de leden Keijzer en Boomsma over onderzoek naar door de NWO gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief

De kamer, constaterende dat de Minister heeft toegezegd om in navolging van de motie-Heite (31288–1219) te kijken of het onderzoek van pluriformiteit kan worden versneld; constaterende dat er met name in de sociale en de geesteswetenschappen een heersend narratief bestaat op het gebied van bijvoorbeeld klimaat, gender en kolonialisme en er hierdoor geen onderzoek wordt gedaan naar onderwerpen die hiertegen schuren; verzoekt de regering om in het verlengde van de navolging van motieHeite onderzoek te doen naar door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief.
16 april | Keijzer, JA21 | Verworpen: 46–104 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBKeijzer
D66VVDGL-PvdACDACUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma BBB

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 85%)

Argumenten voor: De motie stelt dat er een heersend narratief is binnen de wetenschap en pleit voor meer pluriformiteit. Dit sluit aan bij het standpunt van BBB dat 'Wetenschap bloeit niet in een monocultuur, maar in een klimaat van openheid en debat' [1]. Daarnaast wil de partij dat wetenschappelijk onderzoek vrij blijft van ideologie [4], wat ondersteunt dat er ruimte moet zijn voor tegengestelde benaderingen die nu mogelijk worden onderdrukt door een dominant narratief.

Argumenten tegen: Er is geen directe aanleiding in het verkiezingsprogramma om tegen deze motie te stemmen, aangezien de partij juist de academische vrijheid en een klimaat van openheid en debat verdedigt [1]. Een mogelijk tegenargument vanuit de focus op efficiëntie zou kunnen zijn dat de partij sterke voorkeuren heeft voor 'praktijkgerichte onderzoeken' en 'toegepast onderzoek' [3][2], waardoor zij aanvullend onderzoek vanuit de NWO wellicht als minder prioriteit zouden zien als dit puur fundamenteel theoretisch blijft.

Bronnen:

  1. "Tot slot wil BBB dat er meer aandacht komt voor sociale veiligheid, verschil in opvattingen en de vrijheid van meningsuiting binnen de academische wereld. Universiteiten horen plekken te zijn waar studenten en docenten zich veilig voelen om te spreken, te twijfelen en van mening te verschillen. Wetenschap bloeit niet in een monocultuur, maar in een klimaat van openheid en debat."
  2. "Praktijkgerichte onderzoeken. Praktijkgerichte onderzoeken die zowel op HBO's als universiteiten plaatsvinden, worden bij voorkeur op HBO's voortgezet. De praktijkgerichte onderzoekskosten zijn op HBO's aanzienlijk lager."
  3. "Nederland kent een rijke traditie van wetenschappelijk onderzoek en innovatie. BBB staat pal voor academische vrijheid, maar ziet ook dat wetenschap steeds verder wordt losgezongen van de praktijk. Voor BBB geldt: wetenschap moet bijdragen aan de samenleving, aan onze kennispositie én aan oplossingen voor maatschappelijke vraagstukken. Dat vraagt om ruimte voor toegepast onderzoek, vakgericht onderwijs en samenwerking met het midden- en kleinbedrijf, zorg, landbouw en industrie."
  4. "Vrij blijven van ideologie: klimaatbeleid is geen religie, maar een beleidsopgave die om ratio vraagt;"