Onderzoek naar pluriformiteit in wetenschap

De regering moet laten onderzoeken of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) meer diverse onderwerpen kan financieren. In de sociale en geesteswetenschappen overheerst nu vaak één bepaalde zienswijze. Hierdoor krijgen kritische of afwijkende invalshoeken bij onderwerpen zoals klimaat en gender nauwelijks kans in wetenschappelijk onderzoek.

Motie van de leden Keijzer en Boomsma over onderzoek naar door de NWO gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief

De kamer, constaterende dat de Minister heeft toegezegd om in navolging van de motie-Heite (31288–1219) te kijken of het onderzoek van pluriformiteit kan worden versneld; constaterende dat er met name in de sociale en de geesteswetenschappen een heersend narratief bestaat op het gebied van bijvoorbeeld klimaat, gender en kolonialisme en er hierdoor geen onderzoek wordt gedaan naar onderwerpen die hiertegen schuren; verzoekt de regering om in het verlengde van de navolging van motieHeite onderzoek te doen naar door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief.
16 april | Keijzer, JA21 | Verworpen: 46–104 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBKeijzer
D66VVDGL-PvdACDACUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma D66

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij pleit voor een 'goede balans tussen onderzoek' en een 'eerlijke verdeling tussen de verschillende wetenschapsgebieden', wat zou kunnen implacteren dat men openstaat voor het corrigeren van een eenzijdig narratief in de sociale wetenschappen [1].

Argumenten tegen: De partij benadrukt dat 'wetenschap en innovatie' moeten worden gevoerd met 'vrij en veilig' onderzoek en dat zij 'pal voor de onafhankelijke wetenschap staan' [2]. Bovendien stelt de partij expliciet dat zij willen dat er meer ruimte is voor 'vrij onderzoek dat niet wordt gestuurd door beleid of anderen buiten de wetenschap' [1]. De motie verzoekt de regering juist om in te grijpen in het NWO-proces en onderzoeksthema's te sturen, wat haaks staat op de visie van de partij om wetenschappers te beschermen tegen 'censuur of ontslag' en onafhankelijkheid te waarborgen [3].

Bronnen:

  1. "D66 wil een goede balans tussen onderzoek met en zonder directe praktische toepassing. Daarom komt er meer ruimte voor vrij onderzoek dat niet wordt gestuurd door beleid of anderen buiten de wetenschap. We zorgen hierbij voor een eerlijke verdeling tussen de verschillende wetenschapsgebieden. Op het mbo en het hbo komt meer aandacht voor onderzoek dat op de praktijk gericht is."
  2. "Wetenschap en innovatie bepalen hoe onze toekomst eruitziet: of je stroom straks duurzaam is, kanker beter behandelbaar wordt en oudere mensen dankzij slimme technologie langer thuis kunnen wonen. Daarom draaien we eerdere bezuinigingen terug én investeren we fors meer. We zorgen dat wetenschappers vrij en veilig kunnen werken en brengen het onderzoek dichter bij de mensen."
  3. "Ook de veiligheid en vrijheid van de wetenschap in Nederland is niet vanzelfsprekend. D66 staat pal voor de onafhankelijke wetenschap. Wetenschappers moeten hun werk kunnen doen zonder angst voor intimidatie, censuur of ontslag. Ook beschermen we onze kennis en technologie beter tegen de druk van geopolitieke spanningen en misbruik."