Onderzoek naar pluriformiteit in wetenschap

De regering moet laten onderzoeken of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) meer diverse onderwerpen kan financieren. In de sociale en geesteswetenschappen overheerst nu vaak één bepaalde zienswijze. Hierdoor krijgen kritische of afwijkende invalshoeken bij onderwerpen zoals klimaat en gender nauwelijks kans in wetenschappelijk onderzoek.

Motie van de leden Keijzer en Boomsma over onderzoek naar door de NWO gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief

De kamer, constaterende dat de Minister heeft toegezegd om in navolging van de motie-Heite (31288–1219) te kijken of het onderzoek van pluriformiteit kan worden versneld; constaterende dat er met name in de sociale en de geesteswetenschappen een heersend narratief bestaat op het gebied van bijvoorbeeld klimaat, gender en kolonialisme en er hierdoor geen onderzoek wordt gedaan naar onderwerpen die hiertegen schuren; verzoekt de regering om in het verlengde van de navolging van motieHeite onderzoek te doen naar door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief.
16 april | Keijzer, JA21 | Verworpen: 46–104 |

Stemuitslag

PVVJA21FVDMarkuszBBBKeijzer
D66VVDGL-PvdACDACUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma CU

Stemverwachting: tegen (zeer onzeker, 30%)

Argumenten voor: Er is geen directe onderbouwing in het verkiezingsprogramma te vinden die pleit voor een onderzoek naar tegengestelde narratieven binnen de wetenschap of bij het NWO. De partij hecht wel aan het behoud van geesteswetenschappen [1] en investeert in ongebonden onderzoek aan universiteiten [2].

Argumenten tegen: De partij focust in het verkiezingsprogramma op het belang van ongebonden onderzoek [2], wat kan botsen met de wens om politiek onderzoek te laten doen naar specifiek gehonoreerde onderzoeksvragen bij het NWO. Daarnaast wordt er nadruk gelegd op het oplossen van grote maatschappelijke uitdagingen zoals het klimaatvraagstuk [3], waarbij het bevragen van de wetenschappelijke basis daarvan niet als prioriteit wordt genoemd.

Bronnen:

  1. "Over de hele breedte van het hbo en wo zijn er kleine studies (talen, techniek) die in de knel komen. Toch vervullen ze een wezenlijke en onmisbare functie voor (een gevarieerd aanbod van) het hoger onderwijs. Er is gerichte ondersteuning en coördinatie nodig om bepaalde disciplines, bijvoorbeeld in de geesteswetenschappen, te behouden voor Nederland."
  2. "Investeringen in wetenschap en onderzoek zijn nodig als we ons als land willen blijven ontwikkelen, in lijn met de Lissabondoelstelling van 3%. Innovaties zijn nodig om de omslag naar een ecologisch verantwoorde en competitieve economie te maken waarin we op een duurzame manier samenleven, consumeren en produceren. We investeren blijvend in praktijkgericht onderzoek op hogescholen en bevorderen de samenwerking binnen het hoger onderwijs door geschikte fondsen en subsidies. Bovendien investeren we in sectorplannen en in ongebonden onderzoek op de universiteiten."
  3. "Nederland staat voor grote uitdagingen. Een groeiende en vergrijzende bevolking, woningnood, de overgang naar een duurzame energievoorziening, het klimaatvraagstuk, de toekomst van onze landbouw en industrie - het zijn geen nieuwe thema's, maar de urgentie ervan is groter dan ooit. Helaas lopen we vast. Nederland zit op slot. Er worden niet genoeg woningen gebouwd, de aanleg van nieuwe elektriciteitsnetten gaat te langzaam, allerlei vergunningen worden niet verleend. De economie verliest kracht, arbeidsproductiviteit stagneert, verduurzaming wordt belemmerd en het vertrouwen in de overheid brokkelt af."