Onderzoek naar pluriformiteit in wetenschap

De regering moet laten onderzoeken of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) meer diverse onderwerpen kan financieren. In de sociale en geesteswetenschappen overheerst nu vaak één bepaalde zienswijze. Hierdoor krijgen kritische of afwijkende invalshoeken bij onderwerpen zoals klimaat en gender nauwelijks kans in wetenschappelijk onderzoek.

Motie van de leden Keijzer en Boomsma over onderzoek naar door de NWO gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief

De kamer, constaterende dat de Minister heeft toegezegd om in navolging van de motie-Heite (31288–1219) te kijken of het onderzoek van pluriformiteit kan worden versneld; constaterende dat er met name in de sociale en de geesteswetenschappen een heersend narratief bestaat op het gebied van bijvoorbeeld klimaat, gender en kolonialisme en er hierdoor geen onderzoek wordt gedaan naar onderwerpen die hiertegen schuren; verzoekt de regering om in het verlengde van de navolging van motieHeite onderzoek te doen naar door de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief.
16 april | Keijzer, JA21 | Verworpen: 46–104 |

Stemuitslag

Verkiezingsprogramma PvdD

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij stelt dat het belangrijk is voor de wetenschap om onderzoek te doen dat niet alleen voorspellingen bevestigt, door het 'ontkrachten of niet aantonen van verwachte uitkomsten eveneens belangrijk' te vinden [1]. Ook wil de partij 'vrij en onafhankelijk onderzoek stimuleren' om het vertrouwen in de wetenschap te vergroten [3].

Argumenten tegen: De partij hecht waarde aan het onderzoeken van onderwerpen zoals ons koloniale verleden en het stimuleren van een 'niet-eurocentrisch perspectief' [5]. Daarnaast streeft de partij naar het wegnemen van ongelijkheid en onderkenning van gemarginaliseerde groepen in wetenschappelijk onderzoek, waar de motie impliciet kritiek op lijkt te uiten door die thema's als een 'dominant narratief' te bestempelen [2]. Verder zet de partij in op specifieke klimaatwetenschap om de noodzakelijke snelheid van aanpassingen aan klimaatverandering te monitoren, wat haaks staat op het bevragen van dit onderzoeksveld [4].

Bronnen:

  1. "Onderzoek is niet alleen waardevol als er sensationele bevindingen worden gedaan of als voorspellingen worden bevestigd. Het gaat om de verwerving van kennis en daarbij is het ontkrachten of niet aantonen van verwachte uitkomsten eveneens belangrijk. De overheid stimuleert daarom maatregelen tegen perverse prikkels in beoordelingssystemen voor wetenschappelijke onderzoeken en publicaties."
  2. "Vrouwen en mensen uit andere gemarginaliseerde groepen staan op grote achterstand in de wetenschap. Aan de ene kant is het voor hen lastiger om een carrière op te bouwen in de wetenschap, en aan de andere kant bestuderen onderzoekers vrouwen en mensen uit gemarginaliseerde groepen minder vaak dan mannen. Dit leidt er bijvoorbeeld toe dat de medische wereld uitgaat van de witte man als patiënt. Het wordt een belangrijk doel voor onderwijsinstellingen om deze ongelijkheid weg te nemen."
  3. "Veel hogescholen en universiteiten zijn leerfabrieken geworden, waar studenten massaal colleges volgen en weinig contact hebben met hun docenten. Het aantrekken van maximale hoeveelheden studenten levert deze instellingen veel collegegeld op. De grootschaligheid zorgt in de drukke steden voor extra problemen, bijvoorbeeld met huisvesting. De Partij voor de Dieren stelt de kwaliteit van het onderwijs op hogescholen en universiteiten centraal. Universiteiten zijn ook kennisinstellingen waar veel onderzoek wordt gedaan. De financiering van dit onderzoek bestaat vrijwel volledig uit subsidies die door middel van competitie worden verworven. Het overgrote deel van subsidieaanvragen wordt afgewezen, wat resulteert in onnodige werkdruk. Onderzoekers die eenmaal succesvol zijn, maken steevast meer kans op toewijzing. Dit ontmoedigt vernieuwend onderzoek en leidt tot ongewenste machtsverhoudingen. De Partij voor de Dieren streeft naar vermindering van deze competitiedruk. Daarnaast beperken we de invloed van bedrijven en multinationals op het onderzoek, want goed onderzoek dient allereerst de belangen van de maatschappij en de onafhankelijke wetenschap, niet die van het kapitaal. Door vrij en onafhankelijk onderzoek te stimuleren, vergroten we het vertrouwen in de wetenschap."
  4. "Om te kunnen toetsen of de klimaatplannen passen bij het 1,5 graad doel en wat er nodig is om Nederland klimaatbestendig te maken, maakt het Rijk extra geld vrij voor de klimaatwetenschap, inclusief het KNMI, om klimaatmodellen vaker te kunnen actualiseren. Zonder dit inzicht weten we niet hoeveel harder klimaatverandering gaat, hoe sneller we welke weersextremen en zeespiegelstijging kunnen verwachten en dus welke snelheid en extra aanpassingen en oplossingen nú noodzakelijk zijn."
  5. "De koloniale geschiedenis en de geschiedenis van arbeidsmigratie naar Nederland gaan een vast onderdeel uitmaken van het onderwijs en lesmateriaal. Een globaal en niet-eurocentrisch perspectief op de wereld en de geschiedenis wordt gestimuleerd en krijgt ruime aandacht."