De regering moet laten onderzoeken of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) meer diverse onderwerpen kan financieren. In de sociale en geesteswetenschappen overheerst nu vaak één bepaalde zienswijze. Hierdoor krijgen kritische of afwijkende invalshoeken bij onderwerpen zoals klimaat en gender nauwelijks kans in wetenschappelijk onderzoek.
Motie van de leden Keijzer en Boomsma over onderzoek naar door de NWO gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief
De kamer,
constaterende dat de Minister heeft toegezegd om in navolging van de
motie-Heite (31288–1219) te kijken of het onderzoek van pluriformiteit kan
worden versneld;
constaterende dat er met name in de sociale en de geesteswetenschappen
een heersend narratief bestaat op het gebied van bijvoorbeeld klimaat,
gender en kolonialisme en er hierdoor geen onderzoek wordt gedaan naar
onderwerpen die hiertegen schuren;
verzoekt de regering om in het verlengde van de navolging van motieHeite onderzoek te doen naar door de Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gehonoreerde onderzoeksvragen met
een tegengestelde benadering van het dominante narratief.
Argumenten voor: Er is geen directe ondersteuning in het verkiezingsprogramma te vinden voor de motie. De motie stelt dat er een dominant narratief over thema's zoals gender en kolonialisme bestaat dat wetenschappelijk onderzoek belemmert. Mocht de partij de wetenschappelijke vrijheid en pluriformiteit als algemeen goed zien, zouden zij voor kunnen stemmen om meer diverse perspectieven in het onderzoek te stimuleren [3].
Argumenten tegen: De partij legt zwaar de nadruk op onderzoek naar specifieke onderwerpen zoals het slavernijverleden [4][1] en genderverschillen in de zorg [2]. De motie suggereert dat onderzoek naar dergelijke onderwerpen gestoeld is op een belemmerend 'dominant narratief', terwijl de partij juist investeert in deze onderzoeksgebieden om maatschappelijke vooruitgang te boeken en ongelijkheid aan te pakken [2]. Dit strookt niet met het doel van de motie om de focus op deze thema's juist te bekritiseren en te verschuiven.
Bronnen:
"Daarnaast willen we dat er meer onderzoek en aandacht komt voor het slavernijverleden van Indonesië en de rol van Nederland hierin. Hierover is nog te weinig bekend bij het brede publiek, doordat het jarenlang is gebagatelliseerd."
"Volt stimuleert structureel onderzoek en innovatie gericht op etnische, culturele en genderverschillen in de zorg. We investeren in eerlijke diagnostiek en behandeling, zodat medische kennis niet meer alleen is gebaseerd op een standaard lichaam dat vooral mannelijk, wit en westers is. Denk aan betere herkenning van pijn en symptomen bij vrouwen of het herkennen van huidziekten bij mensen met een donkere huid. Ook stimuleren we de ontwikkeling van zorgmiddelen die aansluiten bij diverse lichaamstypes, zoals gynaecologische hulpmiddelen en anticonceptie."
"Volt zorgt voor vaste, langetermijnfinanciering van fundamenteel, toegepast en praktijkgericht onderzoek. Zo hebben onderzoekers en kennisinstellingen structurele zekerheid om risicovolle en innovatieve projecten op te zetten. Dit voorkomt kortetermijndenken in onderzoek en maakt Nederland aantrekkelijker voor toptalent en internationale samenwerking. Succesvolle publiekprivate consortia als Oncode Institute en Biotech Booster, die wetenschap en toepassing verbinden en zo maatschappelijke waarde creëren, nemen we als uitgangspunt. De Nationale Investeringsbank krijgt hierbij een actieve rol om de ontwikkeling van onderzoeksresultaten naar innovatieve bedrijven en maatschappelijke toepassingen te ondersteunen."
"Het Nationaal Instituut Nederlands Slavernijverleden en Erfenis (NiNsee) ontvangt structurele financiering, net zoals het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Deze financiering moet worden ingezet om het NiNsee te steunen om een volwaardig kenniscentrum te kunnen zijn dat kennis verzamelt, beheert en ontwikkelt over de geschiedenis van het trans-Atlantische slavernijverleden en het koloniale verleden."