De regering moet laten onderzoeken of de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) meer diverse onderwerpen kan financieren. In de sociale en geesteswetenschappen overheerst nu vaak één bepaalde zienswijze. Hierdoor krijgen kritische of afwijkende invalshoeken bij onderwerpen zoals klimaat en gender nauwelijks kans in wetenschappelijk onderzoek.
Motie van de leden Keijzer en Boomsma over onderzoek naar door de NWO gehonoreerde onderzoeksvragen met een tegengestelde benadering van het dominante narratief
De kamer,
constaterende dat de Minister heeft toegezegd om in navolging van de
motie-Heite (31288–1219) te kijken of het onderzoek van pluriformiteit kan
worden versneld;
constaterende dat er met name in de sociale en de geesteswetenschappen
een heersend narratief bestaat op het gebied van bijvoorbeeld klimaat,
gender en kolonialisme en er hierdoor geen onderzoek wordt gedaan naar
onderwerpen die hiertegen schuren;
verzoekt de regering om in het verlengde van de navolging van motieHeite onderzoek te doen naar door de Nederlandse Organisatie voor
Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) gehonoreerde onderzoeksvragen met
een tegengestelde benadering van het dominante narratief.
Argumenten voor: Er is geen directe ondersteuning voor deze motie in het programma. Men zou echter kunnen betogen dat het beschermen van de academische vrijheid vereist dat onderzoekers onafhankelijk zijn en dat 'de vrijheid van onderzoekers om naar eigen inzicht onderzoek te doen' [2] beschermd moet worden tegen invloeden van buitenaf, wat soms kan worden geïnterpreteerd als het tegengaan van heersende narratieven binnen instituten.
Argumenten tegen: De partij legt zwaar de nadruk op het bestrijden van discriminatie en het waarborgen van aandacht voor onderwerpen als het koloniale verleden en de diverse samenleving [3]. Daarnaast streeft de partij naar een 'diverse en inclusieve publieke sector' en een 'gender- en cultuur sensitieve benadering' bij beleid [1]. De motie suggereert dat onderzoek naar deze thema's (zoals kolonialisme en gender) een te dominant en eenzijdig narratief vormt, wat in directe tegenspraak lijkt met de expliciete inzet van de partij op deze specifieke maatschappelijke thema's en inclusieve educatie [3].
Bronnen:
"Diverse en inclusieve publieke sector. Alle overheidsinstanties en semipublieke organisaties gaan diversiteit nastreven. Daarnaast zetten we in op een transparant en modern loopbaanbeleid in de publieke sector. Daar hoort ook de publieke omroep bij. We letten bij alle beleidsterreinen beter op een gender- en cultuur sensitieve benadering, dus ook bij beleidsterreinen als wonen en veiligheid. In alle functies streven we naar een evenredige verdeling van achtergrond en sekse. Dat geldt ook voor politieke en bestuurlijke functies. Daarom maken we ook vaart met het wetsvoorstel modernisering verlof- en vervangingsregeling politieke ambtsdragers."
"Bescherm de academische vrijheid. Academische vrijheid is van fundamenteel belang voor goede wetenschapsbeoefening en een open, democratische kennissamenleving. Het gaat om de vrijheid van onderzoekers om naar eigen inzicht onderzoek te doen en onderwijs te geven zonder druk van buitenaf. Die vrijheid staat onder druk en moet daarom wettelijk beter worden beschermd."
"Discriminatie bestrijden. I n het onderwijs besteden we meer aandacht aan de gevolgen van discriminatie, LHBTIQA+haat, antisemitisme, moslimdiscriminatie, discriminatie van nieuwkomers en uitsluiting. We waarborgen aandacht voor onder andere het koloniale verleden, slavernij, de Holocaust, de Joodse cultuur, de diverse LHBTIQA+gemeenschap en de verrijking van onze cultuur door nieuwkomers. We maken middelen vrij voor initiatieven die zich inzetten voor meer bewustwording, zoals het Nationaal Plan Versterking Holocausteducatie, projecten tegen moslimhaat, het programma Internationaal decennium voor mensen van Afrikaanse afkomst en programma's gericht op het versterken van de regenbooggemeenschap. De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB) en de Nationaal Coördinator Discriminatie en Racisme (NCDR) zetten hun belangrijke werk voort, waarbij de NCDR expliciet de opdracht krijgt om ook te focussen op de lhbti+ gemeenschap. Lesmateriaal moet inclusiever en qua representatie meer recht doen aan de huidige diverse samenleving."