Kritiek op de overheid is geen extremisme

De regering moet uitdragen en borgen dat wantrouwen tegen de overheid niet als extremistisch wordt gezien. Diensten zoals de AIVD en NCTV mogen dit niet als een bedreiging voor de democratie behandelen. In een rechtsstaat is kritiek op de macht namelijk een belangrijk en rechtmatig onderdeel om de overheid te controleren.

Motie van het lid Van Meijeren over uitdragen dat wantrouwen jegens de overheid of democratische instituties niet ondermijnend of extremistisch is

De kamer, constaterende dat de overheid, onder meer in publicaties van de AIVD en NCTV over «anti-institutioneel extremisme», wantrouwen jegens de overheid en democratische instituties presenteert als bedreiging voor de democratische rechtsorde; overwegende dat in een rechtsstaat de macht wordt begrensd door het recht en dat kritiek op en wantrouwen jegens die macht daarvan een legitiem en wezenlijk onderdeel zijn; verzoekt de regering uit te dragen, en in de werkwijze van haar diensten te borgen, dat het enkel uitdragen van de opvatting dat de overheid of democratische instituties niet te vertrouwen zijn, op zichzelf geen ondermijnende of extremistische activiteit is.
24 juni | FVD | Verworpen: 37–113 |

Stemuitslag

PVVFVDMarkuszBBBKeijzer
D66VVDCDAJA21CUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma CDA

Stemverwachting: tegen (vrij zeker, 70%)

Argumenten voor: De partij stelt dat de rechtsstaat bedoeld is om de macht van de overheid te beperken [5] en dat een betrouwbare overheid burgers serieus moet nemen en moet handelen met redelijkheid en rechtszekerheid [6].

Argumenten tegen: De partij vindt dat er hard opgetreden moet worden tegen organisaties die zich afkeren van de rechtsstaat en tegen verschillende vormen van extremisme [1]. Ook ziet de partij complottheorieën, desinformatie [3] en invloeden van buitenlandse mogendheden [2] als bedreigingen voor de democratie, waarbij inlichtingen- en veiligheidsdiensten een cruciale rol spelen in de weerbaarheid van het land [4].

Bronnen:

  1. "In die gevallen waarin organisaties zich afkeren van de Nederlandse rechtsstaat, treden we hard op. Samenleving en rechtsstaat moeten weerbaar zijn tegen excessen zoals rechts- en linksextremisme, ultraconservatisme, jihadistisch terrorisme en islamitisch extremisme en statelijke factoren zoals Rusland."
  2. "Onze rechtsorde staat onder druk wanneer buitenlandse mogendheden via geldstromen, onderwijs en social media invloed proberen uit te oefenen op de meningsvorming en op religieuze en maatschappelijke organisaties in Nederland. Dit heeft gevolgen voor de rechtsstaat, voor de integratie van nieuwkomers, voor nieuwe generaties en voor het vertrouwen tussen burgers, en kan deze organisaties onder druk zetten. We staan pal voor godsdienstvrijheid, we geloven in de kracht van saamhorigheid, maar keuren het af als die vrijheid wordt misbruikt om haat, verdeeldheid of parallelle samenlevingen te bevorderen."
  3. "Wereldwijd zien we een democratische recessie: steeds minder landen zijn een vrije democratie. Ook nationaal zien we scheuren. Aanvallen op rechters en vrije pers, burgemeesters en ambtenaren. Complottheorieën en desinformatie die de democratie ondermijnen. Politici die vrijheden met de mond belijden, maar weinig democratisch ethos laten zien. Democratie verdwijnt niet in één klap; ze brokkelt af, stukje bij beetje, als moraal en fatsoen ontbreken."
  4. "We hebben te maken met een groot aantal statelijke actoren, terroristische groeperingen en criminele netwerken die onze nationale veiligheid en democratische rechtsorde bedreigen. Daar moeten we harder tegen optreden. Nederland moet zich weerbaar maken. Daarin spelen onze inlichtingen- en veiligheidsdiensten een grote rol."
  5. "In onze democratische rechtsstaat telt je stem en kun je een beroep doen op het recht. Wetten perken de macht van de overheid in en geven burgers rechten en plichten. Onze onafhankelijke rechtsspraak waakt ervoor dat de staat handelt volgens de wet en niet willekeurig besluiten neemt."
  6. "Het CDA staat voor een overheid met visie, die stevig is verankerd in de samenleving, ruimte geeft aan vakmanschap en lokale initiatieven steunt. Die mensen vertrouwt, inwoners serieus neemt omdat zij begrijpen dat er dilemma's zijn en niet alles tegelijkertijd kan. Gemeenten, provincies en waterschappen zijn niet alleen uitvoerders van Haagse plannen, maar ook zelfstandige overheden met hun eigen legitimiteit. Zij staan dicht bij mensen en kennen de lokale opgaven. Een goed functionerende overheid werkt als iedereen zijn rol kent en neemt. Die redelijkheid en rechtszekerheid vooropzet en verantwoordelijkheid neemt voor haar eigen handelen, ook als dat lastig is. Dat betekent ook de maakbaarheidsgedachte loslaten: de overheid kan niet alle problemen oplossen. Op deze manier voorkomen we teleurstelling en werken we aan een betrouwbare overheid ten dienste van de samenleving."