Kritiek op de overheid is geen extremisme

De regering moet uitdragen en borgen dat wantrouwen tegen de overheid niet als extremistisch wordt gezien. Diensten zoals de AIVD en NCTV mogen dit niet als een bedreiging voor de democratie behandelen. In een rechtsstaat is kritiek op de macht namelijk een belangrijk en rechtmatig onderdeel om de overheid te controleren.

Motie van het lid Van Meijeren over uitdragen dat wantrouwen jegens de overheid of democratische instituties niet ondermijnend of extremistisch is

De kamer, constaterende dat de overheid, onder meer in publicaties van de AIVD en NCTV over «anti-institutioneel extremisme», wantrouwen jegens de overheid en democratische instituties presenteert als bedreiging voor de democratische rechtsorde; overwegende dat in een rechtsstaat de macht wordt begrensd door het recht en dat kritiek op en wantrouwen jegens die macht daarvan een legitiem en wezenlijk onderdeel zijn; verzoekt de regering uit te dragen, en in de werkwijze van haar diensten te borgen, dat het enkel uitdragen van de opvatting dat de overheid of democratische instituties niet te vertrouwen zijn, op zichzelf geen ondermijnende of extremistische activiteit is.
24 juni | FVD | Verworpen: 37–113 |

Stemuitslag

PVVFVDMarkuszBBBKeijzer
D66VVDCDAJA21CUDENKPvdDSGPSPVolt50PLUS

Verkiezingsprogramma Volt

Stemverwachting: voor (vrij zeker, 80%)

Argumenten voor: De partij wil voorkomen dat de overheid zelf bijdraagt aan de uitholling van de democratische rechtsorde [2]. Het uiten van meningen en het demonstreren worden gezien als waardevolle en fundamentele rechten die de overheid moet beschermen [1][3]. Daarnaast stelt de partij dat acties van de overheid, zoals het monitoren of profileren van burgers, het vertrouwen in de overheid juist ondermijnen [3]. Het borgen dat het uiten van wantrouwen niet als een vorm van extremisme wordt gezien, sluit aan bij het streven naar een sterke rechtsstaat waarin de overheid niet de democratische rechten van burgers in de weg staat [2][3].

Argumenten tegen: Het programma bevat geen argumenten die het categoriseren van wantrouwen jegens de overheid als een ondermijnende activiteit ondersteunen.

Bronnen:

  1. "In Nederland heeft iedereen het recht om te demonstreren. Maar dit recht staat onder druk. De overheid moet dit recht altijd beschermen. Demonstraties zijn een waardevolle manier om meningen te uiten en betrokkenheid te tonen. Het zijn vreedzame bijeenkomsten waar mensen hun standpunten duidelijk maken. Zo moeten we demonstraties blijven zien en behandelen."
  2. "De rechtsstaat staat onder druk, ook in Nederland. Daarom lanceert Volt een Rechtsstaatsoffensief: een nationale agenda die ambtenaren, politici en bestuurders versterkt in hun rol als hoeder van de rechtsstaat. Met reflectie, scholing en duidelijke verantwoordelijkheden wordt structureel gewerkt aan rechtsstatelijk besef en rechtsstatelijke cultuur binnen de overheid. Zo zorgen we ervoor dat de overheid zelf niet bijdraagt aan de uitholling van de democratische rechtsorde."
  3. "Het gebruik van gezichtsherkenning van demonstranten en het bijhouden van een demonstrantendatabase moet worden verboden. Vreedzame demonstratie is een fundamenteel recht, geen veiligheidsdreiging. Het monitoren of profileren van demonstranten zonder aanleiding werkt intimiderend, ondermijnt het vertrouwen in de overheid en heeft een afschrikwekkend effect op deelname aan democratisch protest. Het verbod op massale surveillance moet expliciet worden vastgelegd."