De regering moet uitdragen en borgen dat wantrouwen tegen de overheid niet als extremistisch wordt gezien. Diensten zoals de AIVD en NCTV mogen dit niet als een bedreiging voor de democratie behandelen. In een rechtsstaat is kritiek op de macht namelijk een belangrijk en rechtmatig onderdeel om de overheid te controleren.
Motie van het lid Van Meijeren over uitdragen dat wantrouwen jegens de overheid of democratische instituties niet ondermijnend of extremistisch is
De kamer,
constaterende dat de overheid, onder meer in publicaties van de AIVD en
NCTV over «anti-institutioneel extremisme», wantrouwen jegens de
overheid en democratische instituties presenteert als bedreiging voor de
democratische rechtsorde;
overwegende dat in een rechtsstaat de macht wordt begrensd door het
recht en dat kritiek op en wantrouwen jegens die macht daarvan een
legitiem en wezenlijk onderdeel zijn;
verzoekt de regering uit te dragen, en in de werkwijze van haar diensten te
borgen, dat het enkel uitdragen van de opvatting dat de overheid of
democratische instituties niet te vertrouwen zijn, op zichzelf geen
ondermijnende of extremistische activiteit is.
Argumenten voor: De partij stelt dat politieke actoren de rechtsstaat ondermijnen door kritische stemmen verdacht te maken en wantrouwen in onafhankelijke instituties te zaaien [1]. Er is grote bezorgdheid dat de overheid fundamentele rechten, zoals het demonstratierecht en de vrijheid van meningsuiting, probeert in te perken onder het voorwendsel van nationale veiligheid of openbare orde [2]. De partij benadrukt dat er in een gezonde rechtsstaat ruimte moet zijn voor kritiek, tegenmacht en de bescherming van de rechten van kritische groepen [4][3]. Bovendien verzet de partij zich tegen vage definities die de vrijheid van meningsuiting beperken en kunnen leiden tot politieke vervolging van vreedzame activisten [6].
Argumenten tegen: De partij wijst extremisme en de verheerlijking van terrorisme resoluut af [5].
Bronnen:
"Politici dragen een grote verantwoordelijkheid in het bewaken van de democratische rechtsstaat, maar steeds vaker gebeurt het tegenovergestelde. In plaats van bescherming en versterking, zien we dat politieke partijen en bewindspersonen bijdragen aan het ondermijnen ervan. Verdachtmakingen aan het adres van journalisten, het verspreiden van des-informatie, het zaaien van wantrouwen in onafhankelijke instituties of maatschappelijke organisaties en het demoniseren van de rechterlijke macht: het zijn geen incidenten meer, het is structureel geworden. Op deze manier worden niet alleen kritische stemmen verdacht gemaakt, maar worden ook burgers ontmoedigd om hun recht op informatie, protest en rechtsbescherming te gebruiken."
"Ook het demonstratierecht staat steeds meer onder druk. Overal laten mensen zich horen tegen onrecht: tegen de schending van fundamentele rechten, tegen structurele ongelijkheid en tegen het geweld dat mensen, dieren en ecosystemen wordt aangedaan. In plaats van dit fundamentele recht te beschermen, probeert de overheid het in te perken onder het mom van openbare orde of nationale veiligheid. Vreedzame demonstranten worden gevolgd, bespied in chatgroepen en geconfronteerd met onnodige beperkingen. Daarmee staat niet alleen het recht op demonstratie op het spel, maar ook de vrijheid van meningsuiting, de zuurstof van onze democratie. Demonstraties zijn geen verstoring van de orde, maar een krachtig democratisch middel en een teken van hoop. Het demonstratierecht is een groot goed dat we moeten koesteren."
"Of het nu gaat om klimaatactivisten, demonstranten tegen de genocide in Gaza of om maatschappelijke organisaties die via de rechter gelijk krijgen: zij zien hun grondrechten stap voor stap ingeperkt worden door politieke en bestuurlijke tegenwerking. De bescherming van de rechten van deze kritische stemmen moet gewaarborgd worden om een gezonde rechtsstaat te onderhouden. Vrijheid van meningsuiting, het recht op vreedzaam protest en onafhankelijke rechtspraak maken samen de democratie mogelijk."
"De Partij voor de Dieren staat voor een sterke en weerbare rechtsstaat. Een samenleving waarin je mag zijn wie je bent. Waarin ruimte is voor kritiek en tegenmacht. En waarin burgers, natuur en dieren worden beschermd tegen economische belangen en politieke willekeur. We staan pal voor het demonstratierecht en een onafhankelijke, toegankelijke rechtspraak. We verzetten ons tegen discriminatie, moslimhaat en antisemitisme. Kortom: een samenleving waarin ieders grondrechten worden gerespecteerd ongeacht de politieke windrichting."
"De Partij voor de Dieren wijst extremisme- en terrorismeverheerlijking en alle geweld resoluut af. Het is aan de rechter om geweld te veroordelen en te bestraffen, nooit aan de politiek."
"Het Wetsvoorstel strafbaarstelling verheerlijken van terrorisme en openbare steunbetuiging aan terroristische organisaties wordt ingetrokken, omdat de vage definities de vrijheid van meningsuiting ernstig beperken en ruimte scheppen voor politieke vervolging van vreedzame demonstranten en activisten."