De regering moet uitdragen en borgen dat wantrouwen tegen de overheid niet als extremistisch wordt gezien. Diensten zoals de AIVD en NCTV mogen dit niet als een bedreiging voor de democratie behandelen. In een rechtsstaat is kritiek op de macht namelijk een belangrijk en rechtmatig onderdeel om de overheid te controleren.
Motie van het lid Van Meijeren over uitdragen dat wantrouwen jegens de overheid of democratische instituties niet ondermijnend of extremistisch is
De kamer,
constaterende dat de overheid, onder meer in publicaties van de AIVD en
NCTV over «anti-institutioneel extremisme», wantrouwen jegens de
overheid en democratische instituties presenteert als bedreiging voor de
democratische rechtsorde;
overwegende dat in een rechtsstaat de macht wordt begrensd door het
recht en dat kritiek op en wantrouwen jegens die macht daarvan een
legitiem en wezenlijk onderdeel zijn;
verzoekt de regering uit te dragen, en in de werkwijze van haar diensten te
borgen, dat het enkel uitdragen van de opvatting dat de overheid of
democratische instituties niet te vertrouwen zijn, op zichzelf geen
ondermijnende of extremistische activiteit is.
Argumenten voor: De partij beschouwt de vrijheid van meningsuiting als een belangrijke pijler van de samenleving en stelt expliciet dat het een bedreiging vormt voor de grondrechten als vrijheid alleen zou gelden voor opvattingen die passen bij de meerderheid [3]. Daarnaast vindt de partij dat de vrijheid om hartgrondig van mening te verschillen een essentieel onderdeel is van de democratische rechtsstaat [4]. Bovendien pleit de partij voor een overheid die rekenschap geeft van grondrechten en fundamentele waarborgen [2].
Argumenten tegen: De partij wijst op de dreiging die extremistische netwerken vormen voor de rechtsorde [1] en stelt dat de voorwaarden voor demonstraties aangescherpt kunnen worden wanneer deze de orde buitensporig verstoren [5].
Bronnen:
"Vrijheid en democratie zijn niet vanzelfsprekend. Er is een oorlog gaande in Europa. Toenemende geopolitieke spanningen zorgen voor onzekerheid en een schemergebied tussen oorlog en vrede. In een instabiele wereld moeten Europa en Nederland meer op eigen benen staan om onze veiligheid en democratische rechtsorde te beschermen en weerbaarder te worden. De rechtsstaat en ons vrije democratische bestel staan niet alleen onder druk van (sabotage door) andere landen, maar ook door terroristische dreiging van het jihadisme, criminele ondermijning of extremistische netwerken die onze rechtsorde bedreigen."
"De ChristenUnie wil een overheid die dienstbaar is aan de samenleving en een hoeder van publieke gerechtigheid. De overheid draagt een hoog gezag. We geloven dat ze door God is gegeven tot welzijn van mensen en de opdracht heeft zich in te zetten voor recht, zowel in het Europees als in het Caribisch deel van ons Koninkrijk. Dit vraagt een betrouwbare overheid die kwalitatief degelijke wetgeving maakt en daarbij rekenschap geeft van de kaders van grondrechten, mensenrechten en andere fundamentele waarborgen. Het vraagt ook om een gedragen en stabiele rechtshandhaving en rechtspraak waarin zonder aanzien des persoons recht gedaan wordt. De ChristenUnie verdedigt een rechtsstaat die zijn kracht juist bewijst op de kwetsbaarste plekken."
"De vrijheid van godsdienst, vereniging, onderwijs en meningsuiting zijn belangrijke pijlers van de manier waarop we samenleven. Die mogen niet worden aangetast. Deze vrijheden gelden voor iedereen, juist ook voor minderheden. De gedachte dat vrijheid alleen geldt als je dingen doet of zegt die passen bij de opvatting van de meerderheid is een bedreiging van deze grondrechten."
"De basis van onze samenleving is de democratische rechtsstaat, gefundeerd op waarden die in het christendom geworteld zijn, zoals menselijke waardigheid, gelijkwaardigheid, vrijheid, verantwoordelijkheid, naastenliefde en ruimte voor verschil. We zijn in ons land gezegend met de vrijheid om samen te geloven, om hartgrondig van mening te verschillen, om met protestborden te demonstreren en om in het stemhokje ons hart te volgen. We beseffen soms te weinig hoe uitzonderlijk dat is in de wereld."
"Het grondrecht om te demonstreren is een groot goed. Het merendeel van de demonstraties verloopt vreedzaam, maar acties die de orde buitensporig verstoren of de rechten en vrijheden van andere mensen ernstig beperken, zijn in opkomst. Om dit gerichter aan te kunnen pakken, moeten de voorwaarden om te kunnen demonstreren waar nodig aangescherpt. Onderdeel daarvan is het verbod op gezichtsbedekkende kleding en het zo mogelijk verhalen van schade op de organisatoren. Daarnaast moet intimidatie en het op andere manier verhinderen van vreedzame bijeenkomsten worden tegengegaan door misbruik van het beginsel van zicht- en gehoorsafstand aan te pakken."