De kamer, overwegende dat de Europese Commissie voornemens is om de Kaderrichtlijn Water te herzien ten behoeve van grondstofdelving in Europa, zoals beschreven in het actieplan RESourceEU; overwegende dat het van belang is om dit op een gedegen manier te doen, zodat onze drinkwatervoorziening niet in gevaar komt en de milieu-impact zo klein mogelijk is; van mening dat de expertise van de relevante partijen dient te worden meegenomen; verzoekt de regering in Brussel te pleiten voor een gebruikelijk impactassessment met bijbehorende consultatie en daarbij de samenwerking op te zoeken met collega lidstaten; verzoekt de regering een analyse uit te laten voeren van de mogelijke gevolgen voor de Nederlandse waterkwaliteit.

De kamer, constaterende dat het Grevelingenmeer van groot belang is voor de regionale ontwikkeling in Zeeland; de provincie Zeeland de mogelijkheden onderzoekt en middelen heeft gereserveerd voor het verzoeten van het Grevelingenmeer; overwegende dat besluitvorming over het Grevelingenmeer meerdere departementen raakt, waaronder IenW en LVVN; structureel overleg tussen Rijk en provincie noodzakelijk is om tot uitvoerbare oplossingen te komen; verzoekt de regering in overleg te treden met de provincie Zeeland over de mogelijkheden en opties van het verzoeten van het Grevelingenmeer en daarbij zowel het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat als het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur te betrekken, en de Kamer te informeren over de uitkomsten van dit overleg niet later dan in het derde kwartaal van 2026.

De kamer, constaterende dat de provincie Zeeland in hoge mate afhankelijk is van een beperkt aantal vitale infrastructuurverbindingen, waaronder bruggen, dammen en watergebonden netwerken, deze infrastructuur essentieel is voor bereikbaarheid, economie en waterveiligheid en recente ontwikkelingen rond onderhoud en vervanging van cruciale objecten, bijvoorbeeld de Zeelandbrug, de kwetsbaarheid van deze infrastructuur blootleggen; overwegende dat uitval of langdurige beperkingen van watergebonden infrastructuur in Zeeland kunnen leiden tot ernstige veiligheidsrisico’s en economische schade en het Rijk, via onder meer Rijkswaterstaat en het Deltaprogramma, een belangrijke verantwoordelijkheid draagt voor de borging van vitale watergerelateerde infrastructuur; verzoekt de regering in gesprek te gaan met de provincie Zeeland over de kwetsbaarheid van infrastructuur, met bijzondere aandacht voor infrastructuur op en rond het water, en de Kamer hierover in het eerste kwartaal te informeren.

De kamer, constaterende dat de A-component van de uitkering van de Koning stijgt op basis van de loonontwikkeling van de Vice-President van de Raad van State; overwegende dat deze loonontwikkeling sneller verloopt dan de loonontwikkeling van de meeste Nederlanders; verzoekt de regering de loonontwikkeling van de A-component van de uitkering van de Koning voortaan te baseren op de ontwikkeling van de cao-lonen, zoals vastgesteld door het CBS.

De kamer, constaterende dat er geen transparantie bestaat over het privévermogen van de leden van het Koninklijk Huis; overwegende dat transparantie voor iedereen met een publieke functie noodzakelijk is om het vertrouwen van burgers te waarborgen; verzoekt de regering met voorstellen te komen voor een transparantieverplichting over het vermogen van het Koninklijk Huis, naar voorbeeld van andere Europese monarchieën zoals Spanje.

De kamer, constaterende dat inmiddels driemaal op rij problemen zijn ontstaan ten aanzien van de personen die zijn voorgedragen of aangewezen om in de formatie een opdracht uit te voeren; overwegende dat het schadelijk is voor het aanzien van de Tweede Kamer als telkens ophef ontstaat over personen tijdens de formatie; overwegende dat de Raad van State in 2023 in een voorlichting aan de Tweede Kamer aandacht vroeg voor de waarde van een vast ambt; verzoekt het presidium een wijziging van het Reglement van Orde aanhangig te maken die ertoe leidt dat de Koning verantwoordelijk is voor het aanwijzen van personen om een opdracht uit te voeren tijdens de kabinetsformatie.

De kamer, constaterende dat de regering meermaals aangenomen moties van de Kamer over het wijzigen van de belastingwetgeving voor de uitkeringsgerechtigde leden van het Koninklijk Huis niet heeft uitgevoerd omdat er kennelijk onduidelijkheid is over wat de Kamer met deze moties heeft bedoeld; verzoekt de regering om met een grondwetswijziging te komen om ook de uitkeringsgerechtigde leden van het Koninklijk Huis dezelfde belastingen te laten betalen als alle Nederlanders.

De kamer, constaterende dat er een verbod is voorgesteld op «vleesachtige productnamen» voor plantaardige producten; overwegende dat Nederlandse consumenten prima in staat zijn zelf te beoordelen of een plantaardig product vlees bevat en te kiezen wat zij wel en niet willen eten; overwegende dat een verbod ook zorgt voor onnodige regeldruk; van mening dat dit verbod ondoelmatig en neerbuigend is, en juist voor meer verwarring zorgt; verzoekt de regering zich bij de Landbouw- en Visserijraad hard te maken voor het behoud van de herkenbare en gangbare namen voor vleesvervangers.

De kamer, overwegende dat de Europese Commissie naar verwachting op 16 december 2025 de «Food and feed simplification package» zal presenteren en vandaag het enige moment is voor de Tweede Kamer om daar een signaal over af te geven; overwegende dat het voornemen in het gelekte pakket is om de toetsing van bestrijdingsmiddelen af te zwakken door de periodieke beoordeling te vervangen door toelating voor onbepaalde tijd, het vervallen van het betrekken van de laatste stand van de wetenschap en het verruimen van de termijn voor het uitfaseren van verboden middelen; overwegende dat uit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat er in toenemende mate een verband is tussen bestrijdingsmiddelen en neurologische aandoeningen zoals de ziekte van Parkinson, dementie, ALS, meerdere vormen van kanker en de aanzienlijke degradatie van de biodiversiteit; overwegende dat het wegnemen van periodieke beoordeling, het uitsluiten van de laatste stand van de wetenschap en het blijven gebruiken van aantoonbaar toxische, verboden bestrijdingsmiddelen zorgen voor een inbreuk op de bescherming voor de volksgezondheid, natuur en milieu; verzoekt de regering een kopgroep te vormen met andere EU-lidstaten en bij de Europese Commissie te pleiten tegen de voorgenomen verzwakking.

De kamer, constaterende dat uit onderzoek blijkt dat van 39% van de knelpunten voor palingmigratie geen goede beoordeling kan worden gemaakt; overwegende dat een lichte toename van uittrekkende paairijpe aal te constateren is en een afname van barrièresterfte, maar we niet voldoen aan de Aalverordening; overwegende dat een duurzaam aalbestand cruciaal is voor de toekomst van de palingvisserij; verzoekt de regering om in samenwerking met de waterbeheerders een vervolg op te stellen voor op de inventarisatie van de Nationale glasaal knooppuntenlijst voor palingmigratie, en met een voorstel te komen om de knelpunten te vinden en die locaties beter doorlaatbaar te maken voor de paling.

De kamer, overwegende dat experts een dringend beroep hebben gedaan om de overbevissing van makreel tegen te gaan; constaterende dat Nederlandse supermarkten om deze reden hebben besloten om geen makreel meer te verkopen; overwegende dat deze maatregel pas effectief is als meer EU-lidstaten meedoen, zodat er vanuit de markt druk komt om de overbevissing van de makreel tegen te gaan; verzoekt de regering om in Europees verband afspraken te maken met gelijkgestemde landen om de verkoop van makreel onder consumenten, supermarkten en horeca te beperken totdat de makreelpopulatie bewezen herstelt, en de Kamer in het eerste kwartaal van 2026 te informeren over de uitkomst van deze gesprekken.

De kamer, constaterende dat pulsvisserij in de Europese Unie is verboden, terwijl wetenschappelijk onderzoek naar de pulsvisserij wel is toegestaan; constaterende dat pulsvisserij bijdraagt aan een significante reductie van bodemberoering en brandstofgebruik ten opzichte van de traditionele boomkorvisserij; constaterende dat steeds meer gebieden worden gesloten voor bodemberoerende visserij, en voortschrijdend inzicht aanleiding geeft om het Europese verbod op pulsvisserijonderzoek te heroverwegen, met name voor de kustvisserij; overwegende dat Nederland belang heeft bij duurzame en toekomstbestendige visserijmethoden; overwegende dat internationale samenwerking, bijvoorbeeld met België en Duitsland, de kwaliteit en legitimiteit van nieuw wetenschappelijk onderzoek versterkt; overwegende dat juridische mogelijkheden ruimte bieden voor nieuw kleinschalig wetenschappelijk onderzoek binnen de kustzone of in binnenwateren zoals de Waddenzee; verzoekt de regering in gesprek te gaan met Europese collega’s en wetenschappelijke instellingen om te bezien welke mogelijkheden er zijn om kleinschalig Europees visserijonderzoek naar pulsvisserij uit te voeren gericht in de kustzone; verzoekt de Kamer te informeren over de uitkomsten van deze verkenningen in Q1.

De kamer, constaterende dat Ierland de Haagse preferenties op makreel wenst in te roepen, hetgeen zou leiden tot een aanzienlijke overdracht van Nederlands makreelquotum aan Ierland; overwegende dat toepassing van Haagse preferenties op makreel voor Nederland en andere makreelvissende lidstaten tot onevenredige benadeling leidt, juist in een jaar waarin de wetenschappelijke adviezen reeds aanzienlijke quotumdaling vergen; overwegende dat het toestaan van Haagse preferenties op makreel een ongewenst precedent schept voor toekomstige jaren en de solidariteit en het gelijke speelveld binnen de EU onder druk zet; verzoekt de regering om, indien Haagse preferenties voor Ierland onderdeel uitmaken van een compromisvoorstel voor makreel voor de TAC- en quotaverordening 2026, niet met dit voorstel in te stemmen, en alles in het werk te stellen om een blokkerende minderheid tegen dit voorstel te vormen.

De kamer, constaterende dat het besluit om geen nieuwe gaswinning onder de Waddenzee te starten breed wordt gesteund; constaterende dat incidentele besluitvorming over mijnbouw onder nationaal en internationaal beschermd natuurgebied heeft geleid tot langdurige conflicten en onzekerheid voor omwonenden en betrokken overheden; overwegende dat het behoud van de UNESCO Werelderfgoedstatus van de Waddenzee onverenigbaar is met gas- en zoutwinning; verzoekt de regering om in de komende aanpassing van de Mijnbouwwet expliciet vast te leggen dat mijnbouw binnen UNESCO-erfgoed niet is toegestaan; verzoekt de regering hier de Kamer spoedig over te informeren.

De kamer, constaterende dat mijnbouwactiviteiten schade toebrengen aan de natuur in de Waddenzee; overwegende dat we ons UNESCO Werelderfgoed te allen tijde dienen te beschermen; overwegende dat schade aan de natuur in de Waddenzee door mijnbouwactiviteiten moet worden gecompenseerd; overwegende dat er nog altijd mijnbouwactiviteiten in de Waddenzee plaatsvinden; verzoekt de regering om in kaart te brengen hoeveel schade de huidige mijnbouwactiviteiten toebrengen aan de natuur in de Waddenzee en te onderzoeken met hoeveel middelen het Waddenfonds zou moeten worden aangevuld om voor deze schade te compenseren.

De kamer, constaterende dat de huidige Mijnbouwwet dateert uit 2002 en er daarom een update komt van deze Mijnbouwwet; overwegende dat er inmiddels nationale en internationale afspraken zijn gemaakt om fossiel uit te faseren; overwegende dat er synergie zou moeten zijn tussen het beleid om toe te werken naar een klimaatneutrale economie en het mijnbouwbeleid; verzoekt de regering een afbouwpad voor gaswinning op te nemen in de Mijnbouwwet.

De kamer, overwegende dat vergunningen voor mijnbouwactiviteiten worden getoetst op basis van de verouderde Mijnbouwwet uit 2002; overwegende dat daarmee vergunningen (kunnen) worden afgegeven die niet meer stroken met het huidige beleid, de tijdsgeest en het draagvlak in de samenleving; verzoekt de regering vergunningverlening voor nieuwe mijnbouwactiviteiten in, of met impact op, de Wadden te pauzeren totdat de nieuwe Mijnbouwwet door de Kamer is behandeld.

De kamer, constaterende dat steeds vaker gebruik wordt gemaakt van besloten arbitrageprocedures (zoals ISDS), waarin beslissingen buiten het zicht van burgers en parlement worden genomen; overwegende dat dergelijke geschillen wezenlijk onderdeel zijn van de democratische rechtsorde en daarom dienen te worden behandeld door openbare, onafhankelijke rechters die verantwoording afleggen binnen de Nederlandse rechtsstaat; overwegende dat volgens recente analyses het verplaatsen van publieke geschillen naar private tribunalen vertraging, hogere kosten en verminderd vertrouwen in de overheid kan veroorzaken; verzoekt de regering alle geschillen die direct het publieke belang raken voortaan onder de reguliere rechter te brengen, en daartoe waar nodig wet- en regelgeving aan te passen.

De kamer, constaterende dat buitenlandse bedrijven via internationale arbitrageprocedures (ISDS) aanzienlijke financiële claims kunnen indienen tegen de Nederlandse Staat, buiten de reguliere rechtsgang om; overwegende dat dergelijke geheime arbitrageprocedures de democratische zeggenschap ondermijnen, omdat democratische besluiten worden doorkruist door private tribunalen die niet openbaar verantwoording afleggen; verzoekt de regering in toekomstige handels- en investeringsakkoorden af te zien van bepalingen die bedrijven de mogelijkheid bieden de Nederlandse Staat buiten de nationale rechter om aan te klagen.

De kamer, constaterende dat Shell en ExxonMobil meerdere arbitragezaken zijn gestart tegen de Nederlandse Staat om miljarden aan compensatie te eisen naar aanleiding van de sluiting van het Groningenveld; constaterende dat deze arbitragezaken publieke middelen dreigen weg te trekken die nodig zijn voor schadeherstel, versterking van woningen en maatschappelijke ontwikkeling in Groningen; overwegende dat ISDS-procedures geschillen van groot publiek belang achter gesloten deuren laten beslechten, buiten het zicht van democratische controle en transparante rechtsmacht; overwegende dat Nederland momenteel nog 69 investeringsverdragen met ISDS-clausules in stand houdt; verzoekt de regering alle resterende bilaterale investeringsverdragen met ISDS-bepalingen zo spoedig mogelijk op te zeggen.